مهدی بهلولی؛ آموزگاری که تجمیع کتاب و خیابان بود

مهدی بهلولی

از «مهدی بهلولی» که کرونا او را از دانش‌آموزان و معلمان و جامعه مدنی ایران گرفت باید بیش از پیش نوشت. او در تیر ۱۴۰۰ درگذشت ولی اثرات مدنی - صنفی‌ای که او بر جای گذاشت، بسیاری از افراد با دیدگاه‌های مختلف را به تحسین وا داشته است و آنان را مجاب ساخته است که از تاثیر غیرقابل انکار مهدی بهلولی بر اعتلای فعالیت صنفی معلمان در ایران سخن بگویند.

مهدی بهلولی متولد بجنورد در خراسان بود. علاقه‌اش به دبیر ریاضی مدرسه زمان تحصیل موجب شد به سمت ریاضی کشیده شود و دبیری ریاضی بخواند. حدود شش سال در منطقه محروم هلیلان در استان ایلام خدمت کرد و در آن‌جا به تعبیر خودش شاهد رنج و خودسوزی زنان ایلامی بود که او را با رنج محرومان بیش‌تر آشنا ساخت و عملا زمینه‌ساز تلاش او برای مقابله و مبارزه با پولی‌شدن مدارس در ساختار آموزشی ایران شد. 

در زمینه ترجمه و یادداشت‌نویسی بسیار فعال بود. بخشی از ترجمه‌های او را در وبسایت «معلم ایرانی» می‌توانید در این‌جا بیابید که نوشته‌های به‌روزی را از معلمان و فعالان آموزشی در استرالیا و آمریکا به زبان فارسی منتشر می‌کرد تا معلمان ایرانی و کسانی که دغدغه رشد آموزشی کشور - در زمینه‌های ساختاری و محتوایی - را دارند با نوین‌ترین مباحث و دغدغه‌های آموزشی آشنا شوند و عملا تلاش می‌کرد چشم همکارانش را به روی تحولات نوین آموزشی در دنیا باز کند.

بهلولی صرفا اهل نظر نبود؛ او که به شدت به حقوق معلمان باورمند بود پایی در خیابان نیز داشت. علی‌رغم آن‌که تلاش جدی داشت که مسائل صنفی معلمان را از سیاست به دور نگاه دارد ولی سیاست دامن او را گرفت و مهدی بهلولی توسط نیروهای سرکوب بازداشت شد. واقعیت این است که آموزگار دردمندی چون مهدی بهلولی پیشینه بازداشت و زندان نیز دارد و چه دردی از این بالاتر که یک معلم ایرانی دلسوز بابت دلسوزی‌اش رنج انفرادی و زندان بکشد؟

مهدی بهلولی در تابستان ۱۴۰۰ بر اثر کرونا درگذشت

مهدی بهلولی در شهریور ۱۳۹۴ در پی تجمع صنفی معلمان همراه با محمود بهشتی و محمدرضا نیک‌نژاد بازداشت شد. این بازداشت با حکم شعبه ۲ زندان اوین صورت گرفت و در همان سال «دادگاه انقلاب»، او را به پنج سال زندان تعزیری محکوم کرد و او که حدود دو هفته در سلول انفرادی بود مدتی را نیز در بند سیاسی زندان اوین به سر برد.

مهدی بهلولی سال‌ها دبیر ریاضی در دبیرستان قدیمی و پرسابقه‌ی «فیروز بهرام» بود و دانش‌آموزانش در آن‌جا نیز به نیکی از او یاد می‌کنند. حضور در مدرسه فیروزبهرام او را با برخی از فارغ‌التحصیلان قدیمی این دبیرستان همچون «عزت‌الله فولادوند» آشنا کرد و باب آشنایی میان این مترجم مشهور ایرانی با مهدی بهلولی - که به گفته دوست نزدیکش، محمدرضا نیک‌نژاد، سخت به مسائل فلسفی علاقه داشت - را گشود. نیک‌نژاد تاکید می‌کند که بهلولی شیفته کتاب «جامعه باز و دشمنانش» از کارل پوپر بود. کتابی که فولادوند آن را به فارسی ترجمه کرد.

همان‌طور که در بالا نیز ذکر شد خود او نیز به صورت جدی در ترجمه فعال بود و در راستای همین دغدغه‌های آموزشی‌اش بود که کتاب «مقاومت در برابر خصوصی‌سازی و تلاش برای نجات مدارس: تجربه آمریکا» نوشته دایان رویچ را با کمک همکارانش ترجمه کرد. بهلولی از پایه‌گذاران گاهنامه فرهنگی - آموزشی «فرهیزش» نیز بود و تلاش می‌کرد در فرهیزش مباحث مختلف حوزه اندیشه و ادبیات را در سطح بالایی از اعتبار و استدلال منعکس کند. شماره دوم فرهیزش در دی‌ماه ۹۹ و تنها چند ماه پیش از درگذشت او منتشر شد که لینک دانلود فایل پی‌دی‌اف آن را در این‌جا می‌توانید بیابید. 

«عزت‌الله مهدوی» از آموزگاران باسابقه و اندیشمند، در رثای مهدی بهلولی پس از درگذشت او به نکته‌ای شخصیتی در او اشاره کرد که نشانگر آن است که تلاش خستگی‌ناپذیر بهلولی در احقاق حقوق معلمان ریشه‌های شخصیتی نیز داشت. آقای مهدوی می‌نویسد: «نقد مدیران اجرائی عالی‌مقام را به مماشات، ملاحظه، تعارف و توصیه ملایم تبدیل نمی‌کرد. مقالات و کتاب‌های زیادی می‌خواند و با واژه‌ها و به‌کارگیری آن‌ها در جای مناسبش آشنایی خوبی داشت، اما گاهی از اصطلاحاتی استفاده می‌کرد که برای از ما بهتران گزنده بود. روزی در جلسه‌ای با مقامات عالی وزارتخانه آموزش‌وپرورش در توضیح مدارس غیردولتی از واژه مدرسه پولی استفاده کرد و گفت که شما طبقات مرفه را از طبقات فرودست جامعه جدا کرده‌اید؛ این لفظ مدرسه پولی بر مقامات سنگین آمد و آن‌ها را مکدر کرد. در دانشگاه شریف جلساتی با حضور وزیر وقت آموزش‌وپرورش و کارشناسان و محققان آموزش عالی در مورد مدارس فقیر و غنی و عدالت آموزشی برگزار شد؛ بهلولی و دوستانش همان‌جا بلند شده بودند و پرسیدند چرا هیچ معلمی در این مجموعه نشست‌ها دعوت نشده و بهلولی نوشت پس جای ما معلمان کجاست؟»

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

زندان در ایران؛ یادی از چند زندانی گمنام سیاسی و عقیدتی با حضور آرش صادقی دوشنبه ۳ آبان ساعت ۲۱:۳۰ به وقت ایران… https://t.co/Nj6DG140F9
Tavaana (9 minutes ago)
برف‌پاک‌کن‌ها را روشن کنید، از آسمان آبان خون می‌بارد طرح از رضا عقیلی @Rezacartoon https://t.co/vmPGLNub86… https://t.co/wPOEZv24pW
Tavaana (20 minutes ago)
لازم به ذکر است این خواهر دادخواه اخیرا از پرونده‌سازی علیه خود با اتهامات «توهینی به رهبری، تبلیغ علیه نظام، اجتما… https://t.co/LsOa3yP6eU
Tavaana (29 minutes ago)
فرزانه انصاری‌فر، خواهر جاویدنام فرزاد انصاری‌فر از جان‌باختگان آبان ۹۸ در بهبهان، با انتشار این ویدئو و در استوری… https://t.co/zHpFpX1kQG
Tavaana (29 minutes ago)
نوشته اینستاگرام #ارسلان_یزدانی، شهروند #بهائی که تازه با وثیقه آزاد شده را بخوانید. او شرحی از جریان بازداشت خود ن… https://t.co/7nAWa6llH8
Tavaana (52 minutes ago)
تعدادی از اسکی‌بازان به دلیل مشکل مالی امکان حضور در کمپ اتریش را از دست دادند و فدراسیون به آنها اعلام کرده برای ح… https://t.co/l2rVofk9dH
Tavaana (2 hours ago)
«از معروف‌ترین نمایشگاه‌های کتاب،نمایشگاه کتاب فرانکفورته که هر سال ماه اکتبر برگزار می‌شه.این عکس از غرفه خالی… https://t.co/DAe9hn9DQy
Tavaana (2 hours ago)
روز گذشته تصویر یک کوه که در ده سال تمام شد! در فضای مجازی مورد توجه کاربران قرار گرفت. با کمک چه کسانی افراد رانت‌… https://t.co/1K9Tg6ynQv
Tavaana (3 hours ago)