نوروز در ازبکستان

ازبکستان نیز از جمله کشورهایی است که مردم آن نوروز را جشن می‌گیرند. این روز هر ساله در ۲۱ مارس جشن گرفته می‌شود که تعطیل رسمی است. در دوران سیطره‌ شوروی کمونیست انجام جشن نوروز ممنوع بود اما پس از کسب استقلال ازبکستان تا هم‌اکنون نوروز تعطیل رسمی است. نوروز در ازبکستان مراسم تحویل سال نو ندارد و مردم اطلاع چندانی از این رسم نوروزی ندارند. شاید یکی از دلایل این باشد که مبنای تغییر سال در این کشور میلادی است.

در مراسم جشن نوروز این کشور مسئولان و مقامات حکومتی نیز حضور دارند. یکی دو روز پیش از برآمدن نوروز مردم، ستارگان موسیقی، هنرمندان کشور و مقامات در «باغ ملی» جمع می‌شوند و به اجرای برنامه‌های زنده می‌پردازند. در ۲۱ مارس نیز جشن بزرگی برگزار می‌شود و مردم به باغ‌ها و پارک‌ها می‌روند و به سرور و شادمانی می‌پردازند. با این‌که مردم ازبکستان عموما با لحظه‌ تحویل سال نو بیگانه‌اند اما پیش از رسیدن نوروز جشن‌ها آغاز می‌شود. از اواسط اسفند ماه مردم شروع به پرورش سبزه و تهیه‌ سمنو می‌کنند؛ به سمنو در ازبکستان «سوملک» و «سومنک» می‌گویند. البته در این کشور چیدن سفره‌ هفت‌ سین مرسوم نیست اما در سفره‌ نوروزی حتما سمنو حضور دارد. آن‌‌طور که گفته‌ می‌شود تا دهه‌‌های سی و چهل قرن گذشته در برخی مناطق و به شکلی محدود سفره‌ هفت‌‌سین رایج بوده است.

یک هفته پیش از آغاز نوروز در ازبکستان مردم به پاکیزه‌سازی رودها، دریاچه‌ها، خیابان‌ها و پارک‌ها و در یک کلام محیط زیست اقدام می‌کنند و همراه با این پاکسازی به کاشتن نهال نیز مبادرت می‌کنند. آماری که در سال‌های گذشته به صورت رسمی منتشر شد نشان می‌دهد حدود هفده‌ و نیم میلیون نفر در چنین مراسمی شرکت کرده‌اند و بیش از بیست‌ و پنج میلیون نهال و شانزده‌ و نیم میلیون بوته گل در این روز در ازبکستان کاشته شده است. ساز و آواز و رقص در خیابان‌ها از شهرهای بزرگ تا دورافتاده‌ترین روستاها از برنامه‌های نوروزی مردم ازبکستان است.

تئاتر «اسکیه» که در اصل اذکیه است و به طنزهای خنده‌دار گفته می‌شود از دیگر برنامه‌هایی است که در ازبکستان در نوروز جریان دارد. در شلوغی و ازدحام مردم، هستند گروه‌هایی که از قبل میوه و غذاهای سنتی درست می‌کنند و به رایگان یا با قیمت بسیار ارزان در اختیار مردم قرار می‌دهند. همان‌‌طور که گفته شد سمنو در مراسم نوروز و سفره‌ نوروزی مردم ازبکستان نقشی بسیار اساسی دارد. هیچ محله‌ای را نمی‌توان یافت که زنان آن در دیگ‌های بزرگ سمنو آماده نکنند. شب‌ها گرد هم می‌آیند و سمنو بار می‌گذارند و همراه با پخت سمنو آواز می‌خوانند و می‌رقصند. در مناطق تاجیک‌نشین ازبکستان مانند بخشی از مردم افغان هنگام پخت سمنو شعری می‌خوانند که بسیار معروف است:

سمنک در جوش است، ما کفچه زنیم / دیگران خوابند، ما دفچه زنیم

صبح که شد هر کس بخشی از سمنو را می‌گیرد و با خود به خانه می‌برد. مرسوم است که در دیگ سمنو چند عدد سنگ‌ریزه یا گردوهای از قبل شسته‌شده می‌ریزند؛ به این نیت که در مقابل ضربه‌های روزگار همچون سنگ محکم و استوار باشند. اگر در سمنوی کسی سنگ‌ریزه یا گردو باشد آن‌ را نشانه‌ خوش‌یمنی و شگون می‌دانند و پس از یافتن آن می‌خوانند که:

«سملکدن تاش تاپیدم / بر پرچه کویاش تاپیدیم»

یعنی: «از سمنو سنگ پیدا کردم / پارچه‌ای از آفتاب پیدا کردم»

مراسم «سملک» که در واقع همان سمنوپزان است در ازبکستان بسیار باشکوه برگزار می‌شود. ازبک‌ها عقیده دارند این مراسم مودت و دوستی را بین اعضای جامعه تقویت می‌کند. مراسمی نیز در ازبکستان وجود دارد که فقط مردانه است و زنان در آن شرکتی ندارند؛ مردان دور هم جمع می‌شوند و آش می‌پزند و گفت‌وگو می‌کنند. یکی از رسم‌های زیبای مردم ازبکستان در نوروز این است که برای کهن‌سالان و معلولان میز نوروزی می‌چینند و به آن‌ها هدیه می‌دهند یا کمک‌های مالی می‌کنند. جشن نوروز در کنار جشن استقلال در ازبکستان از جشن‌های بزرگ و مهم به حساب می‌آید. روز اول سپتامبر در این کشور جشن استقلال برپا می‌شود.

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

خبرگزاری سپاه با اشاره به سالگرد انقلاب، از نماز شکر جمعی از مردم اصفهان بعد از رفتن شاه نوشته - وقتی این خبر را در… https://t.co/0WtxFetGXT
Tavaana (1 hour ago)
اکبر باقری؛ نمونه‌ای نمادین از نقض حقوق زندانی در جمهوری اسلامی -باقری به علت درد در قفسه سینه در پاییز ۹۹ به بیمار… https://t.co/uzmgmDciA0
Tavaana (9 hours ago)
زندان در ایران در هفته‌ای که گذشت پرونده ویژه: عالیه مطلب‌زاده، زندانی سیاسی با حضور آرش صادقی، کنشگر مدافع حقوق ب… https://t.co/jT1mJfpe20
Tavaana (10 hours ago)
نادر افشاری؛ جوانی زندانی که از رنج مردم رنج می‌کشد - مادرش گفته، پسرش عضو هیچ گروه سیاسی نیست ولی از رنج مردم رنج… https://t.co/cv3R7fgARC
Tavaana (12 hours ago)
مبارزات زنان برای رسیدن به برابری جنسیتی - خمینی بلافاصله بعد از تصویب لایحه انجمن‌های ایالتی و ولایتی در تلگرامی… https://t.co/xq2QvAiSp4
Tavaana (13 hours ago)
جنایت و زورگیری در کشور بیداد می‌کند و طبق تجربیات مردم حتی در نزاع‌های خونین هم تماس با پلیس فایده‌ای ندارد و در ص… https://t.co/zCB79Bgx6Y
Tavaana (15 hours ago)
ناهید تقوی؛ شهروندی که ابزار چانه‌زنی شده است! #ناهید_تقوی شهروند ایرانی-آلمانی است که در مهر ۱۳۹۹ توسط سپاه در تهر… https://t.co/IalmRLPju7
Tavaana (16 hours ago)
...⬆️ نسبت به این روند اعتراض کرده و بدیهی‌ترین حقوق مردم در ارتباط با حاکمیت را به حاکمان نالایق جمهوری‌اسلامی گوش… https://t.co/yRZT2IHNnr
Tavaana (16 hours ago)