شریعت، حکومت اسلامی و حقوق بشر

ظهور گروهی مسلح به نام «دولت اسلامی» در عراق و سوریه، بار دیگر پرسش سازگاری اسلام و حقوق بشر را پررنگ کرد. از آغاز سده‌ی بیستم، جریان‌های اسلامی بسیاری در مصر٬ پاکستان٬ ایران و دیگر کشورها خواهان تشکیل حکومت اسلامی‌اند. یکی از مهم‌ترین ارکان اسلامی بودن حکومت آن است که «شریعت» را اجرا کند. اجرای شریعت از سوی دولت، ایده‌ی جدیدی است و  در سنت اسلامی سابقه ندارد. خلیفه یا حاکم در عهد قدیم، خلیفه یا حاکم اسلامی بود، بیشتر از آن جهت که حافظ امنیت سرزمین‌های اسلامی یا «دارالاسلام» به شمار می‌رفت.

اما مسئله‌ی «اجرای شریعت» فقط به «حکومت‌های اسلامی» مانند جمهوری اسلامی، طالبان و داعش محدود نمی‌شود. شریعت در عربستان سعودی که ظاهراً «حکومت دینی» ندارد، نیز اجرا می‌شود. در قانون‌های اساسی بیشتر کشورهای اسلامی بخش‌های مهمی از شریعت به ویژه در خصوص احوال شخصیه و آزادی‌های فردی و اجتماعی گنجانده شده است. به سخن دیگر، مسئله‌ی شریعت، بحرانی فراگیر برای مسلمانان جهان است.

اکنون نام «اجرای شریعت» و «حکومت اسلامی» با نقض گسترده‌ی حقوق بشر پیوند خورده است. آیا راهی برای آشتی دادن حقوق بشر و اسلام وجود دارد؟ آیا می‌توان شریعت یا نظام فقهی را با حقوق بشر سازگار کرد؟ آیا می‌توان حکومت اسلامی داشت، ولی حقوق بشر را نیز پاس داشت؟ آیا می‌توان مسلمان بود، ولی شریعت را نپذیرفت؟

با حضور مهدی خلجی، در هشت گفتار می‌کوشیم رابطه میان شریعت، حکومت اسلامی و حقوق بشر را بکاویم، تاریخ مفاهیم مربوط به آن را بررسیم و سرانجام ببینیم مسلمانان چه راه‌هایی برای مشروعیت بخشیدن به حقوق بشر می‌توانند جست‌وجو کنند. این گفتارها رویکردی فلسفی، تاریخی، معرفت‌شناختی و جامعه‌شناختی را در طرح مباحث پیش می‌گیرند.

 

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

دبیر کارگروه حقوق کودک کرسی حقوق بشر، صلح و دموکراسی یونسکو در دانشگاه بهشتی: ممکن است پرداخت وام ازدواج ۱۰۰ میلیو… https://t.co/jXPa82G7YD
Tavaana (54 minutes ago)
تجربه اندونزی،فساد هفت تپه و اقدام علیه آینده دانش‌آموزان ایرانی مالک #هفت_تپه بیش از۶۰۰میلیون دلار ارز دولتی گرف… https://t.co/v0cL9Ali9S
Tavaana (56 minutes ago)
زنان لیبریایی به دنبال تجاوزها و بی‌حرمتی‌ها، در آوریل ۲۰۰۳، دست به مبارزه بدون خشونت برای رسیدن به صلح زدند. آنها… https://t.co/i9kOQysWPZ
Tavaana (3 hours ago)
ظریف: «نماینده حاکمیت هستم، باید از چیزهایی دفاع کنم که خودم هم به آن باور ندارم... نماینده حاکمیت از مواضع حکومت ج… https://t.co/VSPoRWUPQG
Tavaana (4 hours ago)
محدودکردن جست‌وجوی #کودکان در #گوگل این روزها تعداد کودکانی که از تبلت استفاده می‌کنند کم نیست و بسیاری از آن‌ها شا… https://t.co/Y3AhYSmmL0
Tavaana (5 hours ago)
Footage of a remembrance ceremony held over the tomb of #NavidAfkari yesterday. The ceremony was attended by dozens… https://t.co/4II39wu2AF
Tavaana (12 hours ago)
A video published on social media showing a car which Sabzevar MP Ali Asghar Anabestani was said to be in, and who… https://t.co/OK5fqG66jc
Tavaana (13 hours ago)
“Ideological regimes like the #IslamicRepublic mostly have big claims and few capabilities.” - msg and tweet image… https://t.co/v1vAfgNOSP
Tavaana (14 hours ago)