فرهنگ سیاسی و سیاست خارجی؛ اصلاح یا انقلاب؟

 

از زمان مشروطه تا کنون، نقد فرهنگ سیاسی ایران، به رویکردها، باورها و احساساتی متمرکز بوده که فرایند سیاسی را در داخل کشور معنا و نظم می‌دهد و بسیار کمتر به پیش‌فرض‌ها و قاعده‌های پرداخته که بر رفتار سیستم سیاسی در خارج از مرزهای ایران حاکم است. به سخن دیگر، نقد فرهنگ سیاسی به نقادی مفاهیم و هنجارهایی که تصور ایرانیان را از ایران، جایگاه بایسته‌ی آن در منطقه و جهان و نوع روابط با همسایگان و کشورهای دوست و رقیب شکل می‌دهد، اعتنایی کمتر داشته است. از این رو، بارها دولت‌ها تغییر کرده‌اند، ولی شالوده‌ی بسیاری رهیافت‌ها و راهبردها و تصورها در سیاست خارجی ایران دگرگون نشده است؛ چه در میان عموم مردم چه در میان دولت‌مردان و تصمیم‌گیرندگان سیاسی.

همان‌گونه که دستیابی به آزادی، حقوق مدنی و نظام دموکراتیک پایدار نیازمند انقلابی در فرهنگ سیاسی جامعه‌ای است که قرن‌ها در سایه‌ی استبداد زیسته، بازی کردن نقش مثبت در برقراری امنیت و ثبات و صلح در منطقه نیز مقتضی تغییرهای بنیادی در فرهنگ سیاسی است. آن بخش از ایده‌ها و ایده‌آل‌ها که عمل حکومت یا سازمان‌های سیاسی و مدنی را در زمینه‌ی سیاست خارجی جهت می‌دهند هنوز به خوبی تحلیل نشده‌اند.  در سه گفتار می‌کوشیم پاسخی هرچند موقت و کوتاه برای این پرسش بیابیم که فرهنگ سیاسی - که حاصل تاریخ سیستم‌های سیاسی و تاریخ سیاست‌مردان و تاریخ سیاسی جامعه است و در رویدادهای عمومی و تجربه‌های شخصی افراد ریشه دارد - چگونه در شکل دادن سیاست خارجی ایران نقش داشته و این فرهنگ سیاسی تا چه اندازه بر اصول تعامل با جهان بیرون و تلاش برای دستیابی به صلح و ثبات و امنیت استوار است؟ آیا نیازمند اصلاح است یا انقلابی ناگزیر؟ 

مدرس این کلاس مهدی خلجی است. خلجی نویسنده و متخصص اسلام شیعه و سیاست داخلی ایران است.

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

با وجود تمام محدودیت‌هایی که حکومت برای زنان ایرانی وضع کرده، زنان قدرتمند و با اراده‌ای بوده‌اند که توانسته‌اند، ا… https://t.co/rRY2bo4oQx
Tavaana توانا (9 hours ago)
Continued presence & legal acceptance of child “marriage” in Iran is especially cruel, considering pre-revolution l… https://t.co/rdfbSFbXvx
Tavaana توانا (9 hours ago)
لغت‌نامه کدخدا، سه: تبلیغات و خانه و موزیک و سینه‌زنی و زندان از نظر روانکاوان شدت سینه‌زنی با میزان احساس گناه اح… https://t.co/z9brugJcNf
Tavaana توانا (10 hours ago)
#مدرسه ابتدایی روستای گدارگه در #کوهدشت پنجره‌ها شیشه ندارد دانش‌آموزان روی زمین کنار بخاری نفتی می‌نشینند مدرسه س… https://t.co/eTiFK9TAwj
Tavaana توانا (10 hours ago)
Is it too much to expect that Iranian officials observe common courtesies of normal diplomacy? How believable are F… https://t.co/nD5aJir6hY
Tavaana توانا (10 hours ago)
#علی_کریمی در صفحه اینستاگرام خود نوشت:«وقتی می‌گویند #شهدا رستگار شدن به خاطر (عند ربهم یرزقون) نیست. رستگار شدن چ… https://t.co/dwvqF0rGDb
Tavaana توانا (11 hours ago)
Planned live broadcast in Iran of recent Bayern Munich vs. Augsburg game was cancelled because referee (Bibiana Ste… https://t.co/qUDHGUnFtu
Tavaana توانا (11 hours ago)
وظيفه #شهروند نيست كه با درآمد محدود خویش به ديگران كمك بكند. اما وقتى كه حکومت وظيفه‌اش را انجام نمى‌دهد ما بايد چ… https://t.co/hzlCsMasjd
Tavaana توانا (12 hours ago)