فرهنگ سیاسی و سیاست خارجی؛ اصلاح یا انقلاب؟

 

از زمان مشروطه تا کنون، نقد فرهنگ سیاسی ایران، به رویکردها، باورها و احساساتی متمرکز بوده که فرایند سیاسی را در داخل کشور معنا و نظم می‌دهد و بسیار کمتر به پیش‌فرض‌ها و قاعده‌های پرداخته که بر رفتار سیستم سیاسی در خارج از مرزهای ایران حاکم است. به سخن دیگر، نقد فرهنگ سیاسی به نقادی مفاهیم و هنجارهایی که تصور ایرانیان را از ایران، جایگاه بایسته‌ی آن در منطقه و جهان و نوع روابط با همسایگان و کشورهای دوست و رقیب شکل می‌دهد، اعتنایی کمتر داشته است. از این رو، بارها دولت‌ها تغییر کرده‌اند، ولی شالوده‌ی بسیاری رهیافت‌ها و راهبردها و تصورها در سیاست خارجی ایران دگرگون نشده است؛ چه در میان عموم مردم چه در میان دولت‌مردان و تصمیم‌گیرندگان سیاسی.

همان‌گونه که دستیابی به آزادی، حقوق مدنی و نظام دموکراتیک پایدار نیازمند انقلابی در فرهنگ سیاسی جامعه‌ای است که قرن‌ها در سایه‌ی استبداد زیسته، بازی کردن نقش مثبت در برقراری امنیت و ثبات و صلح در منطقه نیز مقتضی تغییرهای بنیادی در فرهنگ سیاسی است. آن بخش از ایده‌ها و ایده‌آل‌ها که عمل حکومت یا سازمان‌های سیاسی و مدنی را در زمینه‌ی سیاست خارجی جهت می‌دهند هنوز به خوبی تحلیل نشده‌اند.  در سه گفتار می‌کوشیم پاسخی هرچند موقت و کوتاه برای این پرسش بیابیم که فرهنگ سیاسی - که حاصل تاریخ سیستم‌های سیاسی و تاریخ سیاست‌مردان و تاریخ سیاسی جامعه است و در رویدادهای عمومی و تجربه‌های شخصی افراد ریشه دارد - چگونه در شکل دادن سیاست خارجی ایران نقش داشته و این فرهنگ سیاسی تا چه اندازه بر اصول تعامل با جهان بیرون و تلاش برای دستیابی به صلح و ثبات و امنیت استوار است؟ آیا نیازمند اصلاح است یا انقلابی ناگزیر؟ 

مدرس این کلاس مهدی خلجی است. خلجی نویسنده و متخصص اسلام شیعه و سیاست داخلی ایران است.

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

RT @TavaanaTech: بازجو - خبرنگار جمهوری اسلامی (آمنه سادات ذبیح‌پور) و توئیت‌هایی که آشکارا ترویج #ترور و #تروریسم است. بهترین شیوه مقابله؛…
Tavaana (4 minutes ago)
دوباره اوین - نرگس محمدی، فعال حقوق بشر زندانی، در متنی درباره بازگشت به زندان اوین و زیستن در آن نوشته است که متن… https://t.co/O3B1dgIVai
Tavaana (40 minutes ago)
زرتشت احمدی راغب، زندانی سیاسی، در پیامی از زندان جایی‌شهر اعلام کرد، از شنبه ۲۱ مرداد در اعتراض به تداوم بازداشت ن… https://t.co/vcoYSN78Cd
Tavaana (2 hours ago)
دانش‌آموزان و عوارض نظام آموزشی ایدئولوژیک - در این برنامه صبا آلاله، روان‌شناس بالینی، به گوشه‌هایی از عوارض این… https://t.co/YULzrbzC8D
Tavaana (3 hours ago)
RT @TavaanaTech: صفحه فیسبوک ضارب #سلمان_رشدی که قصد ترور او را داشت و در صفحه‌اش از تصاویر خامنه ای و خمینی استفاده کرده است. صفحه او در ح…
Tavaana (9 hours ago)
کارگاه ادبی چهارشنبه‌ها - ۱۰ - کارگاه ادبی چهارشنبه‌ها هر هفته با حضور مهدی موسوی، شاعر و نویسنده برگزار می‌شود. د… https://t.co/SWlnrJgEnw
Tavaana (13 hours ago)
RT @AtenaDaemi: هزار روز گذشته و من حتی اسامی بسیاری از کشته شدگان آن آبان خونین را نمیدانم،زندانی هایش را نمیشناسم اما یک چیز را خوب میدان…
Tavaana (14 hours ago)
در هزارمین روزی که از آبان خونین ۹۸ گذشت، کاربران توییتر با هشتگ #من_صدای_آبانم، یاد جانباختگان آن قیام خونین را گر… https://t.co/9Vqc78wBHf
Tavaana (14 hours ago)