فرهنگ سیاسی و سیاست خارجی؛ اصلاح یا انقلاب؟

 

از زمان مشروطه تا کنون، نقد فرهنگ سیاسی ایران، به رویکردها، باورها و احساساتی متمرکز بوده که فرایند سیاسی را در داخل کشور معنا و نظم می‌دهد و بسیار کمتر به پیش‌فرض‌ها و قاعده‌های پرداخته که بر رفتار سیستم سیاسی در خارج از مرزهای ایران حاکم است. به سخن دیگر، نقد فرهنگ سیاسی به نقادی مفاهیم و هنجارهایی که تصور ایرانیان را از ایران، جایگاه بایسته‌ی آن در منطقه و جهان و نوع روابط با همسایگان و کشورهای دوست و رقیب شکل می‌دهد، اعتنایی کمتر داشته است. از این رو، بارها دولت‌ها تغییر کرده‌اند، ولی شالوده‌ی بسیاری رهیافت‌ها و راهبردها و تصورها در سیاست خارجی ایران دگرگون نشده است؛ چه در میان عموم مردم چه در میان دولت‌مردان و تصمیم‌گیرندگان سیاسی.

همان‌گونه که دستیابی به آزادی، حقوق مدنی و نظام دموکراتیک پایدار نیازمند انقلابی در فرهنگ سیاسی جامعه‌ای است که قرن‌ها در سایه‌ی استبداد زیسته، بازی کردن نقش مثبت در برقراری امنیت و ثبات و صلح در منطقه نیز مقتضی تغییرهای بنیادی در فرهنگ سیاسی است. آن بخش از ایده‌ها و ایده‌آل‌ها که عمل حکومت یا سازمان‌های سیاسی و مدنی را در زمینه‌ی سیاست خارجی جهت می‌دهند هنوز به خوبی تحلیل نشده‌اند.  در سه گفتار می‌کوشیم پاسخی هرچند موقت و کوتاه برای این پرسش بیابیم که فرهنگ سیاسی - که حاصل تاریخ سیستم‌های سیاسی و تاریخ سیاست‌مردان و تاریخ سیاسی جامعه است و در رویدادهای عمومی و تجربه‌های شخصی افراد ریشه دارد - چگونه در شکل دادن سیاست خارجی ایران نقش داشته و این فرهنگ سیاسی تا چه اندازه بر اصول تعامل با جهان بیرون و تلاش برای دستیابی به صلح و ثبات و امنیت استوار است؟ آیا نیازمند اصلاح است یا انقلابی ناگزیر؟ 

مدرس این کلاس مهدی خلجی است. خلجی نویسنده و متخصص اسلام شیعه و سیاست داخلی ایران است.

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

Natural disasters in Iran, disastrous for the people, are opportunities for government & military officials to show… https://t.co/ax8SAQy8bR
Tavaana توانا (6 hours ago)
Tehran Friday prayer leader Kazem Seddiqi who yesterday preached, "Why are you worried about the sanctions and thei… https://t.co/4nzbscraNP
Tavaana توانا (7 hours ago)
“We have no place to sleep nor place to eat…Relief efforts by the people are very beneficial for us and these peopl… https://t.co/ByU5iSxvHn
Tavaana توانا (8 hours ago)
۳۰ سال بیشتر سن ندارد اما یک میلیاردر فاسد است. فقط یک ملک او در پاسداران در تهران، ۵۰ میلیارد تومان می‌ارزد و یک خ… https://t.co/iPinFLtxJt
Tavaana توانا (9 hours ago)
Hossein Ronaghi, blogger & political dissident, announced this morning that men claiming to intelligence agents ent… https://t.co/PC3cZXb8HV
Tavaana توانا (9 hours ago)
«فرزانه زیلابی»، وکیل مدافع کارگران نیشکر هفت‌‌تپه، ضمن خبر دادن از توصیه مقامات قضایی و امنیتی برای رسانه‌ای نکردن… https://t.co/VG7Cn8hyTf
Tavaana توانا (11 hours ago)
در سایه نظام #جمهوری_اسلامی رکوردها جابجا می‌شوند. همانطور که کسی باور نمی‌کرد هواداران این نظام توصیه به خوردن ملخ… https://t.co/oGs6dKBlC2
Tavaana توانا (11 hours ago)
سیلبند روستای آلبوبالد شکست و آب در حال پیشروی به سمت منازل مسکونی است خبرگزاری عصر ایران مردم همچنان در حال مبار… https://t.co/9FqvzNTQAQ
Tavaana توانا (11 hours ago)