فرهنگ سیاسی و سیاست خارجی؛ اصلاح یا انقلاب؟

 

از زمان مشروطه تا کنون، نقد فرهنگ سیاسی ایران، به رویکردها، باورها و احساساتی متمرکز بوده که فرایند سیاسی را در داخل کشور معنا و نظم می‌دهد و بسیار کمتر به پیش‌فرض‌ها و قاعده‌های پرداخته که بر رفتار سیستم سیاسی در خارج از مرزهای ایران حاکم است. به سخن دیگر، نقد فرهنگ سیاسی به نقادی مفاهیم و هنجارهایی که تصور ایرانیان را از ایران، جایگاه بایسته‌ی آن در منطقه و جهان و نوع روابط با همسایگان و کشورهای دوست و رقیب شکل می‌دهد، اعتنایی کمتر داشته است. از این رو، بارها دولت‌ها تغییر کرده‌اند، ولی شالوده‌ی بسیاری رهیافت‌ها و راهبردها و تصورها در سیاست خارجی ایران دگرگون نشده است؛ چه در میان عموم مردم چه در میان دولت‌مردان و تصمیم‌گیرندگان سیاسی.

همان‌گونه که دستیابی به آزادی، حقوق مدنی و نظام دموکراتیک پایدار نیازمند انقلابی در فرهنگ سیاسی جامعه‌ای است که قرن‌ها در سایه‌ی استبداد زیسته، بازی کردن نقش مثبت در برقراری امنیت و ثبات و صلح در منطقه نیز مقتضی تغییرهای بنیادی در فرهنگ سیاسی است. آن بخش از ایده‌ها و ایده‌آل‌ها که عمل حکومت یا سازمان‌های سیاسی و مدنی را در زمینه‌ی سیاست خارجی جهت می‌دهند هنوز به خوبی تحلیل نشده‌اند.  در سه گفتار می‌کوشیم پاسخی هرچند موقت و کوتاه برای این پرسش بیابیم که فرهنگ سیاسی - که حاصل تاریخ سیستم‌های سیاسی و تاریخ سیاست‌مردان و تاریخ سیاسی جامعه است و در رویدادهای عمومی و تجربه‌های شخصی افراد ریشه دارد - چگونه در شکل دادن سیاست خارجی ایران نقش داشته و این فرهنگ سیاسی تا چه اندازه بر اصول تعامل با جهان بیرون و تلاش برای دستیابی به صلح و ثبات و امنیت استوار است؟ آیا نیازمند اصلاح است یا انقلابی ناگزیر؟ 

مدرس این کلاس مهدی خلجی است. خلجی نویسنده و متخصص اسلام شیعه و سیاست داخلی ایران است.

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

آیا خانواده‌‌ها بایستی درباره زندانی سیاسی سکوت کنند؟ بسیار می‌شنویم که نیروهای سرکوب به خانواده‌ زندانی گفته‌اند ک… https://t.co/ij9KhJ6XXF
Tavaana (35 minutes ago)
شبکه حقوق بشر کردستان گزارش داده پدر #مزگین_پلنگی، کودک ۷ ساله که در تیراندازی نیروهای انتظامی کشته شد، در مراسم تر… https://t.co/s4VAALdOeL
Tavaana (35 minutes ago)
سیامک نمازی؛ شهروند ایرانی-آمریکایی که ذره‌ذره در اوین آب می‌شود او خودمی‌گوید: «سه رئیس قوه قضائیه، سه رئیس مجمع ت… https://t.co/Y4J4ZOFMzw
Tavaana (2 hours ago)
RT @TavaanaTech: #مهم یکی از روش‌های جمهوری اسلامی برای مقابله با اعتراضات مردمی، انتشار اخبار نادرست است. به اخبار نادرستی که عامدانه م…
Tavaana (9 hours ago)
«این چهل سال اگر هیچ فایده ای نداشت دست کم تفاوت دیو و فرشته رو خوب فهمیدیم!» - متن و تصویر ارسال‌شده توسط یکی از ه… https://t.co/RIL7dJ82Vz
Tavaana (9 hours ago)
سوئیت در زندان به چه معناست؟ یکی از فعالانی که چندین‌ بار بازداشت شده درباره زندان و سوئیت به «توانا» می‌گوید: «یا… https://t.co/0JxlsSZB7l
Tavaana (10 hours ago)
نبرد با دیکتاتور؛ ما فقط یک بار باید پیروز شویم! - «شبحی بر فراز شرق اروپا در گشت و گذار است، شبحی که در غرب "نارضا… https://t.co/wICGZU3m8X
Tavaana (12 hours ago)
ما بر نابرابری پیروز شدیم! نهضت مطالبه حق رأی زنان در آمریکا در قرن ۱۹ و در چارچوب جنبش گسترده‌تری آغاز شد که هدف… https://t.co/00S1NrMhIQ
Tavaana (12 hours ago)