مجید توکلی؛ شرف جنبش دانشجویی

چشم‌انداز

مجید توکلی دانشجوی دانشگاه امیرکبیر تهران و یکی از معروف‌ترین مبارزان و زندانیان سیاسی ایران است و در سال ۱۳۸۸ پس از انتخاب مجدد و بحث‌انگیز محمود احمدی‌نژاد به عنوان رئیس‌جمهور به شهرت بین‌المللی رسید.  مجید ۱۶ آذر همان سال  در مراسم یادبود روز دانشجو، سخنرانی‌ای در محوطه دانشگاه امیرکبیر انجام داد و در صحبت‌هایش از سیاست خارجی حکومت ایران، شکست مدیریت اقتصادی، نحوه رفتار با زنان و اقلیت‌های قومی و اقدام‌های سرکوب‌گرانه علیه تشکل‌های جامعه مدنی انتقاد کرد. در آن زمان،  مقام‌های حکومت ایران با پشتیبانی نیروهای شبه نظامی که توسط نیروهای دولتی حمایت می‌شدند، مشغول حمله به تظاهرکنندگان و نیز محاکمه‌های نمایشی معروف‌ترین چهره‌های اصلاح‌طلب و مخالفان حکومت بودند. علی‌رغم این خطرات، توکلی اعلام کرد که: «جنبش دانشجویی ایران، همانگونه که در سال ۱۳۳۲ و در سال ۱۳۵۷ و تا به امروز در تمام طول حیات خویش، در برابر استبداد و خودکامگی در نفی ظلم و ستم ایستاده همچنان باید بایستاد و ظلم، ظلم است چه محصول طاغوت شاهنشاهی باشد و چه حاکمیت ولایت فقیه».[۱]  نیروهای امنیتی  وی را بلافاصله  پس از تظاهرات دستگیر کردند.

رسانه‌های خبری طرفدار حکومت در یک ادعای دروغین و برای تحقیر توکلی، تصاویری از وی با پوشش چادر منتشر کردند و گفتند که او سعی داشت تا از محوطه دانشگاه با لباس مبدل زنانه فرار کند. این تصاویر به جای خدشه‌دار کردن چهره توکلی، جرقه فعالیتی بین‌المللی را در حمایت از این دانشجوی پیش‌گام بازداشت شده به وجود آورد. مردان ایرانی از سراسر دنیا در کمپین «ما همه مجید هستیم» شرکت کردند و عکس‌هایی از خود با پوشیدن روسری و چادر در اینترنت به نمایش گذاشتند. انجمن اسلامی دانشگاه امیرکبیر، تشکلی که توکلی عضو آن بود نیز در بخشی از اعلامیه خود که در حمایت از مجید صادر شده بود، اینگونه اظهار داشت :« در پاسخ به اتهامات نشریات طرفدار حکومت … نه تنها مجید توکلی، بلکه تمام دانشجویان در بند استبداد، افتخار جنبش دانشجویی هستند، چه در لباس زنانه چه در لباس مردانه». [۲]

وضعیت بد مجید به عنوان زندانی سیاسی، توجه جامعه بین‌الملل را به خود جلب کرد و جوایزی نیز برای وی به ارمغان آورد. نوشته‌های او نیز از داخل زندان، پیام‌های تشویق کننده‌ای برای دانشجویان ایرانی و مخالفان فراهم می‌آورد. علی‌رغم سیل حمایت‌ها، توکلی همچنان از زمان دستگیری‌اش به دلیل اتهاماتی چون «تبلیغ علیه نظام» و نیز « توهین به مقامات حکومتی» در زندان به سر می‌برد. در دوران حبس، مقامات مانع تماس مرتب وی با خانواده‌اش شده‌اند و تنها در مهرماه سال ۱۳۹۲یک مرخصی کوتاه مدت به وی داده شد.[۳]

پیشینه

مجید توکلی روز خرداد سال ۱۳۶۵ در شیراز متولد شد.  رشته تحصیلی او در دانشگاه امیرکبیر کشتی‌سازی بود و در زمان تظاهرات روز دانشجو، مشغول کامل کردن بخشی از تحقیقاتش در بندرعباس خلیج فارس بود. توکلی، علاوه بر تحصیل، عضو کمیته مرکزی انجمن‌اسلامی دانشگاه امیرکبیر  بود و در شورای عمومی دفتر تحکیم وحدت نیز عضویت داشت که تشکلی مهم  برای دانشجویان ایرانی و دیگر مبارزان سیاسی به حساب می‌آید. [۴]  در زمانی که مجید تحصیلاتش را در تهران ادامه می‌داد، خانو‌اده‌اش در شیراز زندگی می‌کردند.[۵]

اولین رویارویی او با نیروهای امنیتی، دستگیری بسیار پر سر و صدایش در سال ۱۳۸۸ نبود. در اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۶، هنگام برگزاری انتخابات انجمن‌اسلامی دانشگاه امیرکبیر، نسخه‌هایی از چهار نشریه دانشجویی حاوی «مقالات و کاریکاتورهایی که توهین به مقامات حکومتی از آن استنباط می‌شد» در محوطه دانشگاه توزیع شد.[۶] مدیران این نشریات اعلام کردند که این نسخه‌ها و آرم‌ها جعلی هستند و در این خصوص از قوه قضائیه درخواست رسیدگی کردند. به جای رسیدگی به موضوع، نیروهای امنیتی هشت دانشجو را  دستگیر کردند و سرانجام سه نفر از آنان را در بازداشت نگه داشتند: مجید توکلی، «احمد قصابان» که مدیر یکی از نشریات مورد نظر بود و «احسان منصوری» که در انجمن‌اسلامی با توکلی همکاری می‌کرد. دادستان پرونده، آنان را به انجام تبلیغ علیه دولت و توهین به رهبر متهم کرد. زندانیان و خانواده‌های آنان، بازجوها را به اعمال خشونت روانی و جسمی بازداشت‌شدگان، مثل تنبیه‌بدنی تا حد بیهوشی، تهدید، جلسات بازجویی‌های طولانی و محرومیت از غذا، متهم می‌کردند. گفته می‌شد که هدف از این خشونت‌ها گرفتن اعترافات کاذب بوده است. در شهریور ماه سال ۱۳۸۶، شعبه شش دادگاه انقلاب تهران هر سه نفر را به دو سال و نیم زندان محکوم کرد. در مورد اتهامات «توهین به مقدسات» و «اهانت به رئیس جمهور» در آبان ماه همان سال، دادگاهی عمومی، دانشجویان مورد نظر را با قرار وثیقه تبرئه کرد. حتی پس از ارائه وثیقه لازم توسط خانواده دانشجویان، مجید همچنان در زندان اوین تهران در بازداشت باقی ماند تا سرانجام در مرداد سال ۱۳۸۷ آزادی مشروط به دست آورد.[۷]

توکلی کمتر از شش ماه پس از آزادی‌، برای بار دوم در مراسم گرامی‌داشت «مهدی بازرگان» که پس از انقلاب اولین نخست‌وزیر ایران بود، دستگیر شد. گرچه برگزارکنندگان مراسم برای اجرای مراسم گرامی‌داشت سالگرد وفات بازرگان قبلا از مقامات مسئول مجوز گرفته بودند، اما در عین حال پلیس مانع حضور شرکت‌کنندگان شد و ۲۰ نفر، از جمله توکلی و سه دانشجوی دیگر دانشگاه امیرکبیر را دستگیر کردند. توکلی و همکلاسی‌هایش در اعتراض به دستگیری‌شان دست به اعتصاب غذا زدند و در نتیجه مجید به خاطر وخامت وضعیت جسمی‌اش در بیمارستان بستری شد و به وی سرم تزریق کردند. دانشجویان به «تمرد از دستورات پلیس» و پس از آن نیز به « اقدام علیه امنیت ملی با حضور در مراسم غیر قانونی»[۸] متهم شدند. سرانجام توکلی در ۱۳ خرداد ماه ۱۳۸۸ برای دومین‌ بار از زندان آزاد شد و این زمان دقیقا قبل از انتخابات ریاست جمهوری و شروع بحران‌های پس از انتخابات بود.

بینش

مجید توکلی در تمام سخنرانی‌ها و مقالاتش در مورد جنبش‌ دانشجویی و آزادی‌خواه ایران از داخل زندان، از دیدگاهی کاملا مسالمت‌آمیز پشتیبانی کرده است. برای مثال، در پیامش به مناسبت روز دانشجو در دانشگاه امیرکبیر به ویژه به موضوعاتی چون بی‌عدالتی تحمیل شده در مورد کارگران، گروه‌های اقلیت، دانشجویان دختر دانشگاه‌ها، متفکران و روزنامه‌نگاران اشاره می‌کند. توکلی در مقاله‌ای با عنوان « برای تغییر» که در خرداد ۱۳۸۹ از اوین نوشت، توضیح داد که جنبش سبز علی‌رغم اینکه حکومت ایران مطابق معمول سعی می‌کند آن را کوچک جلوه دهد، به ارزش‌های مهمی باور دارد:« ارزشهايی چون آزادی و برابری و همبستگی(برادری) مدنظر می آيند و اصول جهان شمول و انسانی- اخلاقی حقوق بشر و صلح، کليات نظام فرا دينی و دموکرات آينده ايران را شکل می دهد». او همچنین در این نامه می‌گوید:« بايد دانست که جنبش سبز ايران، جنبشی مردمی بر پايه شکل‌گيری کمپينی فراگير از ايرانيان به قصد تغيير وضع موجود به دور از خشونت در مبارزاتی مسالمت‌آميز است و چنين است که اطلاق انقلاب مخملی يا براندازی نرم به سرانجام تلاش ملت ايران برای آزادی و عليه استبداد در دست‌يابی به حکومت قانون و استقلال و دموکراسی چنين نموده است که همگام با انقلاب‌های هزاره ما انقلابی رنگی است».[۹] در ادامه، وی در همین نوشته توضیح می‌دهد که به چه دلیل اعتقاد دارد تنوع و گستردگی در موفقیت جنبش مقاومت حیاتی است، حتی اگر گروه‌های درون نهضت شرایط و مطالبات متفاوتی داشته باشند: «امروز توجه‌ها در موضوع وحدت به دو موضوع نحوه عمل وحدت در حضور کثرت نظرات است و ديگری دوری از نگاه حذفی بر اساس اختلافات. بنابراين اصول اين وحدت نه بر اساس اختلافات که فقط و فقط بر اساس اشتراکات و خواسته‌های يکسان در گام نخست وکامل‌ترين وجه استبداد‌ستيزی است».[۱۰]  توکلی همواره و بارها تأکید کرده است که عدم خشونت برای آینده ایران موضوعی حساس است: «دانستن چند اصل در بيان ارزش‌ها و اصول در مسير انقلاب مردمی ايران بسيار حائز اهميت است. اساسا ارزش‌های انقلابی به صورت اصول به پس از انقلاب منتقل می‌شوند. اين همان وضعيتی است که در مصاديق فراوان گاه در توضيح خشونت و اعدام‌های انقلا‌‌‌ب‌های سرخ (کلنگی) بيان می‌شود. بنابراين با بسط چنين نظری به همه مسائل و اتفاقات و پيش‌بينی اتفاقات آينده لزوم اصرار بر برخی ارزش‌ها نمايان‌تر می‌گردد. به عنوان نمونه اشاره و تاکيد بر نفی خشونت يا بی‌توجهی به گسترش خشونت در فردای تغييرات اساسی انقلاب گريبان‌گير همگان و در گام نخست انقلابيون خواهد شد».

گرچه توکلی توسط قوه قضائیه ایران از ادامه تحصیلات آموزش عالی محروم شده است، ولی همچنان یکی از معروف‌ترین رهبران جنبش دانشجویی است. وی حتی از داخل زندان نامه‌هایی نوشته است تا  دانشجویان را مورد تشویق و دلگرمی قرار دهد و از دلیل وجود جنبش دانشجویی دفاع کند. توکلی شهریورماه سال ۱۳۸۹ در   نامه‌ای از زندان رجایی‌شهر به جوانان ایران اطمینان می‌دهد که «دانشگاه موتور محرکه  حرکت‌های مردم و همیشه پویا و زنده بوده است. اهمیت دانشگاه به دانشجویان و جنبش همیشه پرسش‌گر و روشن‌گر دانشجویی بوده است. جنبش دانشجویی زنده و زاینده است…. خوشبختی است که در زمانه‌ای و در میان نسلی ممتاز قرار گرفته‌ایم. امروز نسلی جدید آمده است و اندوخته‌ای فراوان از تجربیات گذشتگان را پیش رو دارد». [۱۱] به عقیده وی دانشجویان ایران، علی‌رغم رویارویی با سرکوب عوامل حکومت، برجسته‌ترین نقش را در تغییر سیاست بین‌المللی کشور ایفا کرده‌اند: «دانشگاه خودی می خواهند و چنین است که نظام آموزشی سخت‌گیرانه و کودکانه‌ای را بر شما حاکم کرده‌اند و به نام اسلامی کردن، علم و تخصص را حقیر کرده‌اند و سرسپردگی و خودی بودن را بر جای آن نشانده‌اند. ولی می‌دانم که باز هم بزرگ خواهید ماند. باید هوشیار باشید. امروز نام دانشجو را پذیرفته‌اید تا در سخت‌ترین شرایط مدافع نام و اعتبار دانشجویان باشید. وارث ارزش‌ها و داشته‌های فراوانی شده‌اید… شما الگوی تغییرید و این نشان از آن دارد که نقد پذیرید و شجاعت تغییر دارید و بر سنت پرسشگری و روشنگریِ تان خواهید ماند».

تا آنجا که به توکلی مربوط می‌شود ورود به پایگاه جامعه دانشجویی ایران همراه است با تعهد اخلاقی به کشور و مردم . او چنین می‌نویسد: «امید مردم به دانشگاه است و گویا مردم از دانشجویان پیمانی گرفته‌اند. آن‌ها پیمان گرفته‌اند که آزادی باید زنده بماند، شادی میهمان هر خانه شود، خشونت چنان رسوا شود که اجازه  حضور و بروز نیابد، زنجیرهای عقاید و بیان و اندیشه‌ها پاره شود… آزادی و عدالت، دموکراسی و رفاه و حقوق بشر و زیست اخلاقی و انسانی و همه با هم محقق گردد. مردم پیمانی سخت گرفته‌اند و کاری سخت پیش رو دارید. اما می‌دانم که با همت‌تان پیروز می‌شوید و احترام مردم را بر می‌انگیزید. آن‌گاه اگر استبداد همه توان‌اش را به خشونت و سرکوب تبدیل کند، باز شکست خواهد خورد».

دستاوردها

نقش زندگی خبر ساز مجید توکلی در جنبش سبز و حتی حساسیت  روی دستگیری وی کمک زیادی کرد تا اتفاقات ایران در کانون توجه سازمان‌های بین‌المللی قرار گیرد. عکس‌های توکلی که ادعا می‌شد لباس زنانه پوشیده است، مردان سراسر دنیا را بر‌انگیخت که با تصاویری مشابه اعتقاد خود را به نمایش بگذارند. آن‌ها با این کار، همبستگی‌شان را نه تنها با مبارزان بلکه با زنان ایرانی بیان کردند. بنا به نقل قول از صفحه فیس‌بوک یکی از مقامات رسمی مبارزات، یکی از اهداف نمایش این تصاویر بیان این موضوع بود که «زن بودن موجب شرمساری نیست.»[۱۲]  خانم شیرین عبادی، برنده نامدار جایزه صلح نوبل، کمپینیکه در این خصوص برای توکلی شکل گرفته بود، مورد تمجید و ستایش قرار داد و خطاب به مردان شرکت‌کننده در این فعالیت چنین اظهار داشت: «شما با صدایی رسا اعلام کردید که برای مادران خود احترام قائل هستید و از حقوق بشر در ارتباط با خواهرانتان دفاع می‌کنید».[۱۳]  حتی پس از پایان فعالیت کمپین «ما همه مجید هستیم»، سازمان‌هایی مثل «عفو بین‌الملل» تلاش کردند تا اقداماتی صورت دهند، از جمله برگزاری مراسم تولد برای توکلی که سال ۱۳۹۰ از سوی عفو بین‌الملل ترتیب داده شد.[۱۴]  تولد توکلی  همچنین فرصت مناسبی برای گرامی‌داشت مبارزات او در داخل ایران فراهم آورد. در خرداد ماه ۱۳۹۱، بیش از صد نفر از مبارزان سیاسی به مناسبت تولد او نامه‌ای سرگشاده را امضا کردند که در آن نوشته شده بود: «سه بار بازداشت، چهار سال زندان، ماه‌ها سلول انفرادی و انواع شکنجه، محرومیت از تحصیل، محرومیت از دیدار مادر و قطع تماس تلفنی رنج‌هایی است که آگاهانه به جان خریدی، اما تو برای ما و جنبش آزادی‌خواهی مردم ایران، نه قربانی نقض حقوق انسانی که قهرمان مقاومت و ایستادگی و شجاعت نسل دانشجو بودی».[۱۵]

گرچه توکلی از سال ۱۳۸۸ در زندان به سر برده است ولی امتناع وی از رها کردن مبارزه و مقاومتش در برابر رفتار تلافی‌جویانه حکومت موجب به رسمیت شناخته شدن او از سوی سازمان‌های بین‌المللی شده است. در تاریخ ۳۰ شهریور ۱۳۹۱، توکلی نامزد دریافت جایزه صلح دانشجویی شد؛ جایزه‌ای که برای گرامی‌داشت دانشجویان و گروه‌های دانشجویی، طی مراسم فستیوال بین‌المللی دانشجویی در تروندهایم(Trondheim) نروژ، به آن‌ها داده می‌شود. گرچه مجید نتوانست در این مراسم حضور یابد، ولی در تاریخ ۲۶ بهمن ۱۳۹۱ موفق به دریافت این جایزه شد. همزمان با برگزاری این مراسم بیش از ۲۰۰ دانشجوی شرکت‌کننده در این فستیوال بین‌المللی دانشجویی به نشانه همبستگی با مبارزان سیاسی در ایران یک راهپیمایی در تروندهایم برگزار کردند.[۱۶] در بخشی از این «راهپیمایی صلح» به افتخار دریافت جایزه صلح دانشجویی، لوح یادبودی نیز به  توکلی اعطاء گردید.[۱۷] جوناس گهر استور (Jonas Gahr Store) ، وزیر امور خارجه نروژ، هنگام توضیح  در مورد مجید منتخب فستیوال، اظهار داشت که: « او ثابت کرده است شهامت ایستادگی برای عقایدش را دارد، که یکی از ویژگی‌های مهم برای پرورش رهبران آینده است». در ادامه روزنامه‌نگاری به نام گرو هولم (Gro Holm) نیز در مورد اهمیت این جایزه چنین توضیح داد: «جایزه صلح دانشجویی او را آزاد نخواهد کرد، اما این اطمینان را به وجود می‌آورد که او فراموش نمی شود.» [۱۸]

حبس تا روز آخر

به علت نقش برجسته توکلی در جنبش سبز، او تا آخرین روز حکم خود در زندان رجایی‌شهر تهران به سر برد.

در پی سخنرانی در دانشگاه امیرکبیر و دستگیری او، قوه قضائیه وی را به خاطر سابقه مبارزاتی‌اش و نیز بیان واژه‌های تند علیه رهبر ایران به شکلی بی‌رحمانه مجازات کرد. توکلی پس از محاکمه‌ای که از حضور وکیل او در جلسه ممانعت به عمل آمده بود، مجددا به تبلیغ علیه نظام و توهین به مقامات حکومتی محکوم شد. این بار وی به هشت سال و شش ماه زندان محکوم شد. از دی ماه ۱۳۸۸ تا اردی‌بهشت ماه ۱۳۸۹ وی عموما در زندان انفرادی به سر برد و  به علت شرایط نامساعدی که در آن محبوس بود، مشکلات شدید تنفسی برایش به وجود آمد.[۱۹]  وی پس از حبس در زندان اوین به زندان رجایی‌شهر منتقل شد، جایی که اساسا محل نگهداری مجرمان خشن است.[۲۰]  در دی ماه سال ۱۳۸۹، عوامل وزارت اطلاعات به منزل خانواده مجید در شیراز حمله کردند، همچنین اموال آنان را تخریب و  « کتاب‌ها ، جزوات، کامپیوترها و سی‌دی‌ها » را ضبط کردند. علی، برادر مجید توکلی نیز برای بازجویی احضار شد. این توقیف اموال موجب اتهامات جدیدی علیه توکلی و هم‌رزمانش، «بهاره هدایت» و «مهدیه گلرو» شد، که نامه‌هایی از زندان نوشته بودند.[۲۱] 

در آذر ماه سال ۱۳۹۱، مادر مجید توکلی با «جرس»،سایت خبری مخالف حکومت، مصاحبه‌ای انجام داد   و گفت که به خاطر ناتوانی جسمی قادر به سفر از شیراز به تهران برای ملاقات پسرش نیست و ۳۷ ماه او را ندیده است، عوامل حکومتی نیز به پسرش مرخصی یا اجازه ارتباط تلفنی با کسی را نمی‌دهند و به تلاش‌های وی برای تماس با قوه قضائیه به منظور پیگیری کار پسرش نیز اعتنایی نشده است. او همچنین گفت که به خانواده وی قول آزادی پسرش را در قبال وثیقه داده بودند ( و آن‌ها نیز وثیقه را تأمین کردند )، اما بعدا موضوع انکار شد. مادر مجید توضیح داد که به خاطر وضعیت نامساعد جسمی آن‌ها و نیز دور افتادگی اجباری پسرشان، تنها تماس با مجید ملاقات برادرش علی با او است.[۲۲]  دفتر دادستان تهران نیز در دفاع از خود مدعی شد که رد درخواست مرخصی وی به خاطر مخالفت وزارت اطلاعات ایران است. این در حالی است که در تیر ماه سال ۱۳۹۲ بر اساس اطلاعات سایت‌های خبری دانشجویی، جرس گزارش داد که «دفتر دادستان تهران» نیز به شکلی فعال سعی می‌کند هر گونه تلاش برای اعطای مرخصی موقتی از زندان به توکلی را مختل سازد.[۲۳]   چند ماه بعد، یعنی در ماه مهر، زمانی که «جواد ظریف»، وزیر امور خارجه ایران، سفری به شهر نیویورک داشت، دیوید کیز (David Keyes) ، مدیر اجرایی «سازمان ارتقاء حقوق بشر»، با وی روبرو شد و پرسید چه زمانی توکلی آزاد خواهد شد. آن‌گونه که کیز نوشته است: «وی با قیافه‌ای جدی پاسخ داد که او را نمی‌شناسد»[۲۴] ایرانیان بی‌درنگ به صفحه فیس‌بوک ظریف هجوم بردند و ضمن مطالبه آزادی توکلی، از وی پرسیدند که «آیا حالا می‌دانید مجید توکلی کیست ؟» [۲۵] کیز بلافاصله به عنوان چهره مهمان در برنامه تلویزیونی «کامبیز حسینی»  حضور یافت و فشار اینترنتی برای آزادی توکلی را مطرح کرد.[۲۶]  تنها چند روز بعد،در تاریخ ۳۰ مهر ۱۳۹۲، توکلی با وثیقه ششصد میلیون تومانی به مرخصی آمد.[۲۷]  وی پس از چهار سال برای اولین بار دوباره در کنار مادرش بود؛ تصویری که به شکلی گسترده روی اینترنت به اشتراک گذاشته شد، حتی توسط رئیس‌جمهور روحانی.[۲۸]  با وجود این، روز ششم آبان ماه مجید به خاطر عدم تمدید مرخصی‌اش به زندان برگردانده شد.

در پی صدور عفو عمومی در عید فطر سال ۹۱، ۱۵ ماه از دوران محکومیت مجید توکلی کاهش یافت، که در ۱۶ اسفند سال ۹۳ این عفو کان لم یکن اعلام گردید. با این حال به دلیل عفو های عمومی عید فطر در سال های بعد، مدت ۲ سال و نیم حبس از پرونده این فعال دانشجویی مجدد کسر شد تا بنابر محکومیت دادگاه سال ۸۸، حکم به ۵ سال زندان کاهش یابد. از سوی دیگر با اعمال محکومیت ۶ ماهه پرونده سال ۸۹ (به دلیل انتشار نامه از درون زندان)، حکم مجید توکلی در مجموع ۵ سال و نیم حبس تعزیری اعلام شد. [۲۹]

او در آخرین ماه حبس خود به مرخصی نابهنگام فرستاده شد که احتمال داده شد که این مرخصی متصل به آزادی خواهد شد ولی ماموران زندان ۱۳ روز مانده به پایان حبس از او خواستند از شیراز به تهران بیاید و خود را به زندان رجایی شهر معرفی کند.مجید سرانجام پس از یک هزار و ۹۸۰ روز حبس در حالی ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۴ آزاد شد که تا آخرین روز حبس خود را گذراند.[۳۰]

این مبارز جوان، علی‌رغم مصائب جسمی، به وضوح نشان داده بر این باور است که سرکوب‌گری حکومت، سرانجام محکوم به شکست خواهد بود.در شهریور ماه سال ۱۳۸۹ در نامه‌ای به دوستان دانشجویش چنین نوشت: «پس از آن همه دروغ و تقلب و خيانت، پس از آن همه بازداشت و سلول انفرادی و شکنجه و تجاوز و جنايت، پس از آن همه سرکوب و لشگرکشی و حکومت پليسی و قتل و رذالت و پس از آن همه دادگاه‌های نمايشی و خطبه‌های ننگين و مصاحبه‌های دروغين و اعترافات ساختگی و پرونده‌سازی و تهمت‌پراکنی و وقاحت؛ اميد همچنان زنده مانده است و مردم آينده را متعلق به خودشان می‌دانند و برای رسوايی دشمنان‌شان که دشمنان آزادی و دمکراسی و حقوق انسان‌ها هستند لحظه‌شماری می‌کنند». [۳۱]

مجید توکلی تنها چند هفته پس از آزادی به گناباد رفت تا با احمد زیدآبادی همبندی سابق خود که به این شهر تبعید شده دیدار کند.[۳۲] 

 

برای اطلاعات بیشتر

مجید توکلی، برنده جایزه صلح دانشجویی سال ۲۰۱۳ میلادی ( به انگلیسی )

صفحه ویکی‌پیدیای( Wikipedia) مجید توکلی ( به انگلیسی )

«برای تغییر»، نوشته مجید توکلی ( به انگلیسی و فارسی )

«بیایید همراه مردم بمانیم » نوشتۀ مجید توکلی ( به انگلیسی و فارسی )

گزارش اختصاصی توانا با عنوان «ما همه مجید هستیم !» در مورد کمپین ( به انگلیسی )

صفحه فیس بوک مجید توکلی را آزاد کنید ( به فارسی )

 

 

 [۳۲] http://bit.ly/1Gzr7bl

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

حمله جرثقيل به هيئت عزادار روستاي طبس شهرستان سبزوار ۱۲ مصدوم برجای گذاشت که حال دوتن وخیم است. راننده گفت: هدفم ز… https://t.co/g9h0NFyxAj
Tavaana توانا (3 hours ago)
از بدبختی کِیف می‌کنیم! دامدار بزرگ یکی از روستاهای #خلخال، به دلیل حمایت‌نکردن نهادهای مسئول و #خشکسالی ورشکسته ش… https://t.co/G5Y66gRppa
Tavaana توانا (4 hours ago)
Nikan Sheydan Sheydi was a student at #Tehran’s Enghelab-e Eslami Technical College, now expelled after 3 terms jus… https://t.co/rxKKkcFUtx
Tavaana توانا (9 hours ago)
Still no news on women’s rights activists #NajmehVahedi and #HodaAmid, both arrested at their homes Sept 1. They ha… https://t.co/4y60vHDBKH
Tavaana توانا (11 hours ago)
“Limitations of Women in Sports” new cartoon by @reza_delrish https://t.co/ke4pWeVOD0
Tavaana توانا (11 hours ago)
✔ تازه از توانا؛ خطابه سال نو؛ سخنرانی #واتسلاو_هاول «بدترین چیز این است که ما در محیط اخلاقی آلوده‌ای زندگی می‌ک… https://t.co/JuV2p5a2tL
Tavaana توانا (14 hours ago)
#مگسک: مراسم سنتی و صنعتی محرم! هرسال که می‌گذرد مراسم سنتی محرم در ایران اشکال خرافی‌تری به خود می‌گیرد که هیچ عق… https://t.co/N0i4ynu0AI
Tavaana توانا (14 hours ago)
دوره حمایت‌گری از سرکوب‌شدگان جلسه اول: هگل و مسئله دیگری؛ کنش، انتخاب و مسئولیت مدرس #رامین_جهانبگلو در یوتیوب:… https://t.co/tsAFbvzsjA
Tavaana توانا (15 hours ago)