گفتگو با مهرانگيز کار

مهرانگيز کار، وکيل، نويسنده و فعال در زمينه گسترش دموکراسی، حاکميت قانون و حقوق بشر در چارچوب قوانين در جمهوری اسلامی ايران از آغاز انقلاب سال ۱۳۵۷ است. با وجود اينکه فعاليت​های او به طور مرتب توسط نهادهای اطلاعاتی جمهوری اسلامی با محدوديت و توقف روبرو شده​ است، با اين حال در دادگاه​های جزائی و مدنی ايران به عنوان وکيل مدافع فعال بوده​ است و در بسياری از نشريات مستقل و تاثيرگذار ايران به طور مرتب مقالاتی به چاپ رسانده ​است. از آنجايی که مهرانگيز کار در ایران ممنوع ​القلم است و از سال ۱۳۸۰ نشريات اجازه چاپ نوشته ​های او را ندارند و وزارت ارشاد هم مجوز نشر کتاب​های او را صادر نمی​کند، او از مجامع بين ​المللی به عنوان سکويی برای ابراز عقايدش و دفاع از حقوق دموکراتيک، سياسی، قانونی و انسانی مردم ايران استفاده ​کرده است. خانم مهرانگيز کار در موسسه بروکینگز، دانشگاه هاروارد و رودآیلند به عنوان پژوهشگر فعالیت نموده است. مهر انگیز کار اکنون از مدرسان آموزشکده توانا نیز به شمار می رود و در واشنگتن دی سی امریکا زندگی می کند. خانم کار به تازگی بنیاد سیامک پورزند را نیز تاسیس کرده اند که سودای فعالیت های حقوق بشری دارد.

رونوشت: 

 

مهرانگیز کار: پرتو امیدی بر آرزوها ی زنان نور‌افشانی می کند.

 

دوره دفاع از حقوق زنان در آموزشکده توانا با چه هدفی شروع شد و دوره جدید چه اهدافی را دنبال می کند؟

استفاده از فضای مجازی برای ایجاد ارتباط بین درون و بیرون کشور، پیرامون حقوق زن و طرح آزادانه و بی سانسور مطالب مرتبط با آن ، شیوه ای است که می تواند رابطه ی گسیخته شده فعالان و کارشناسان حقوق زن با مخاطبان شان درون کشور را که به علت ترک اجباری ایران اتفاق افتاده ، در فضای مجازی بازسازی کند

 

ویژگی این دوره چیست دانشجویان با چه منابعی آشنا می شوند؟

هدف همواره بالا بردن سطح آگاهی عمومی در حوزه حقوق زن و تحلیل دیدگاههای موافق و مخالف با برابری حقوقی زنان به طور آزادانه است. در فضای مجازی که تا حدودی از دسترس نیروهای امنیتی و محدود کننده ایران به دور است ، نه فقط سکوت تحمیل شده بر دوستداران گسترش بحث حقوق زن شکسته می شود ، بلکه مجال و فرصتی در اختیار می گذارد که قوانین داخلی ایران را در مقایسه با مفاهیم و مضامین جهانی حقوق بشر نقد و بررسی کرده و از تعهدات بین المللی دولت ایران نسبت به اصلاح قوانین تبعیض آمیز سخن بگوییم. از آن بیش ضمن پرسش و پاسخ ها کارشناسان حقوق زن که از حوزه واقعی مطالعات خود دور افتاده اند ، می توانند از آنچه در اندیشه ایرانیان نسبت به حقوق زن می گذرد مطلع شده و به روز بشوند.

 

این دوره تا چه اندازه به دانشجویان، آموزشی های عملی منطبق با شرایط ایران داده می شود؟

مهمترین ویژگی این دوره ، بازخوانی تبعیض ها و خشونت های مندرج در قوانین داخلی ایران است که به بررسی تبعات اجتماعی آن منجر می شود. برخی نتایج اجتماعی این محدودیت ها و کنترل های مندرج در قوانین در جلسات آموزشی مطرح می شود و از بسیاری آلام اجتماعی و افزایش جرم و جنایت پرده برمی دارد و در مجموع نشان می دهد که با قوانین تبعیض آمیز و خشونت آمیز، برخلاف ادعاها ی اعلام شده در 33 سال اخیر نتوانسته اند چیزی بکاهند، بلکه بر آن به صورت انفجاری افزوده اند و جامعه را با انواع خطرناکی از آسیب های اجتماعی مواجه ساخته اند.

 

با توجه به ارتباطی که شخصا با دانشجویان دوره اول داشتید این دوره چه تاثیرهایی بر آنها داشت؟

آموزش های عملی در صورتی ضمن آموزش های تئوریک و قانونی میسر می شود که بتوانیم نمونه‌هایی از چگونگی اجرای قوانین توسط مجریان ( پلیس و نهادهای قضایی ) را مثال بیاوریم. برای توفیق در این بخش از آموزش ، کاربرانی که در جلسات آموزش حضور دارند می توانند گزارشگر برخی از این مثال های اجرائی بشوند. سودمند است اگر کاربران ، برخی فرازهای سخنان امام جمعه ها را پیرامون حقوق و کرامت انسانی زن نقل کنند تا از آنها در جای مواضع رسمی جمهوری اسلامی یاد بشود.

تاثیر دوره های آموزشی بر دانشجویان، شاید این باشد که پیش و پس از جلسات به موضوع حقوق زن بیشتر و جدی تر می اندیشند. اما اگر بخواهم از تاثیر بر خود سخن بگویم لازم است اذعان کنم که در این جلسات متوجه شده ام که مردان ایرانی به صورت امیدوار‌کننده ای دریچه ی ذهن خود را بر بحث حقوق زن در ایران گشوده اند. این پدیده ی اجتماعی در جریان تحولات سیاسی و اجتماعی ایران آینده ساز خواهد بود.

 

با توجه به شرایط فعلی ایران به نظر شما بهترین راه حل برای دستیابی به حقوق زنان چیست؟

در شرایط کنونی امیدی برای دستیابی به موقعیت مناسب تر در قوانین ناظر بر حقوق زن و اصلاح قوانین به نفع زنان متصور نیست. سیاست خارجی ، فساد اقتصادی و بحران های سیاسی ، بحث حقوق زن را به حاشیه کشانده است. به علاوه سیاست سرکوب در این حوزه چنان است که به سهولت زنان حق طلب را بر کرسی اتهاماتی نظیر همسویی با دشمن ، اقدام علیه امنیت ملی ، تبلیغ علیه جمهوری اسلامی ، ترویج بی بند و باری و مانند آن می نشانند. بنابراین امید بستن به مذاکره با نمایندگان حکومت ( دولت ، قوه قضائیه ، قوه مقننه و پلیس ) بی فایده است.

مراجع دینی هم غیر از یکی دو چهره ، درهای بیت خود را بر آزادی بیان که از ویژگیهای مراجع در امور دینی و فقهی است بسته اند. فتاوی و نظرات آقایان از صافی نظرات رسمی حکومت که فقهای شورای نگهبان آن را نمایندگی می کنند ، مستقیم و غیر مستقیم عبور می کند و منصرف است از نیازهای اجتماعی و تحولات اجتماعی و عرف مسلط بر ساز و کارهای اجتماعی. در حوزه های رسانه ای و انتشاراتی نیز نسبت به ورود به بحث حقوق زن و نقد و بررسی قوانین ، انسداد و سانسور حاکم است.

در این شرایط خاص ، حفظ جان و امنیت و دوری گزیدن از دسترس پلیس سرکوب ایجاب می کند که فعالان زن هشیار وضع خویش باشند. حفظ روحیه در این شرایط را با کمک رسانی و انرژی اینترنتی شاید بتوان تا حدودی تامین کرد. با این وصف حتا در این شرایط زنان فعال ، اما خاموش درون ایران بحث را با ورود به خواسته های موردی زنان و طرح و بسط مسائل و نقش های زنان مبارز و مسلمان در منطقه خاورمیانه و آفریقای شمالی به خوبی پیش می برند و الگو سازی می کنند که بسیار سودمند است.

خوشبختانه با وجود آن همه دشواری‌ها که زنان فعال و آگاه درون ایران را رنج می دهد ، پرتو امیدی بر آرزوها ی زنان نورافشانی می کند. شرایط نامساعد کنونی فاقد ثبات است. ناپایداری ثبات سیاسی که نتیجه ای است بر کارنامه ی پر لغزش حکومت ، این امید را تقویت می کند که با تزریق آگاهی نسبت به کاستی های قانونی می توان بستر بحث حقوق زن را هموار کرد تا در آینده ای که خواسته های ایرانیان دیگر بار علنی می شود و حکومت را به چالش می کشد ، زنان از لایه های گوناگون اجتماعی با توش و توان بیشتری وارد مبارزات حق طلبانه در تداوم مبارزات گذشته خود بشوند. تا آن روز به هر حیله و شگرد باید فضای مجازی را برای اطلاع رسانی به کار گرفت و غنی کرد.

توانا چنین می کند.

 

دانش‌آموختگان توانا می‌گویند

  شما مطالب آموزنده و بسیار عالی و ملموسی را به شکل قابل قبول ارائه می‌دهید. بی‌‌‌نهایت سپاسگزارم.  
- احمد

پیوند با توانا

RSS
از اخبار جدید بر روی سایت توانا مطلع شوید
Facebook
ما را در فیس بوک دنبال کنید
Twitter
به توانا در توییتر بپیوندید
کانال توانا در یوتوب را مشاهده کنید
Google+
به توانا در گوگل پلاس بپیوندید