برادران رجبیان؛ هنرمندان زندانی که نمی‌خواهند فراموش شوند

در مهر ۱۳۹۲ در ساری در استان مازندران، نیروهای امنیتی سپاه پاسداران مهدی رجبیان و حسین رجبیان – دو برادر هنرمند – را به همراه یوسف عمادی، آهنگساز، نوازنده سه‌تار بازداشت کردند. مهدی رجبیان نوازنده سه‌تار و فعال عرصه موسیقی بود و حسین رجبیان نیز به عنوان «فیلم‌ساز مستقل» فعالیت می‌کرد. از جمله فعالیت‌های حسین رجبیان که متولد ۱۳۶۳ است می‌توان از ساخت فیلم «مثلث واژگون» سخن گفت که به موضوع حق طلاق زنان در ایران می‌پرداخت و علی‌رغم صدور مجوز رسمی از طرف وزارت ارشاد اسلامی برای آن، نیروهای امنیتی سپاه پاسداران پس از بازداشت آن را توقیف کردند.

مهدی رجبیان نیز که متولد ۱۳۶۸ است، نوازنده سه‌تار است و سایت «برگ موزیک» را بنیان گذاشته بود. این وب‌سایت که بارها فیلتر شده بود، به عنوان «بزرگترین مرکز اینترنتی پخش موسیقی آلترناتیو و زیرزمینی در ایران» شناخته شده بود و در حد فاصل سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۳۹۲ بیش از ۱۰۰ آلبوم از هنرمندان زیرزمینی و خارج از کشور منتشر کرد و حتی صدای زنان را نیز منتشر می‌کرد. فعالیت این وب‌سایت با بازداشت برادران رجبیان و یوسف عمادی در مهر ۹۲ متوقف شد. از دیگر فعالیت‌های جالب توجه مهدی رجبیان، پژوهش تاریخ ایران به روایت سه‌تار بود که این پروژه نیز با بازداشت این‌ها، توقیف شد.

ترویج موسیقی: «توهین به مقدسات»!

این سه پس از بازداشت، به مدت ۱۸ روز در مکانی نامعلوم به‌سر بردند تا اینکه به بند دو–الف زندان اوین منتقل شدند که متعلق به سپاه پاسداران است. در آنجا بیش از دو ماه مورد بازجویی قرار گرفتند. اتهام این دو برادر و یوسف عمادی «توهین به مقدسات» و «تبلیغ علیه نظام» است. شاکی پرونده نیز سپاه پاسداران است و دلیل یکی بودن پرونده این سه نیز «همکاری هنری» آن‌ها عنوان شده است. آن‌ها در طول دوره بازجویی از طرف بازجویان خود تهدید شده بودند که در صورتی که تن به اعتراف تلویزیونی ندهند، به حبس ابد محکوم خواهند شد.

آن‌ها پس از بازجویی‌ها با وثیقه ۲۰۰ میلیون تومانی به صورت موقت آزاد شدند اما در دادگاهی که متعاقب این بازداشت در شعبه ۲۸ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی مقیسه برگزار شد، این دو برادر به همراه یوسف عمادی هر کدام به شش سال حبس تعزیری و پرداخت ۲۰ میلیون تومان جریمه محکوم شده بودند. پنج سال از این شش سال به اتهام «توهین به مقدسات» و یک سال از آن به اتهام «تبلیغ علیه نظام» بوده است. اما این احکام در دادگاه تجدیدنظر به ریاست «قاضی بابایی» شکست و هر حکم زندان به سه سال حبس تعزیری، سه سال حبس تعلیقی کاهش یافت. اما جریمه ۲۰ میلیون تومانی برجای خود باقی ماند. جریمه‌ای که مهدی رجبیان برای پرداخت آن ناگزیر به حراج سه‌تار خود شد.

برادران رجبیان، از هنرمندان زندانی که از طرف بازجویان به حبس ابد تهدید شده اند

نکته جالب توجه این بود که این سه هنرمند در جریان برگزاری دادگاه از حق داشتن وکیل محروم بوده‌اند. به گفته برخی از نزدیکان پرونده، استدلال مقامات قضایی در محرومیت این سه هنرمند از داشتن وکیل، این بوده است که پرونده به شکلی است که خود هنرمندان باید در جریان محاکمه درباره اتهامات خود توضیح بدهند! محاکمه‌ای که تنها ۱۵ دقیقه طول کشید و احکام زندان و جریمه‌های سنگین نقدی بسیار سریع صادر شد. در دادگاه ادعا شد که وبسایت «برگموزیک» - که در امور سینمایی نیز فعالیت داشته است - «قصد ترویج بی اعتنایی به مقدسات با انتشار موسیقیهای زیرزمینی» داشته است.

برادران رجبیان از خرداد ۱۳۹۵ برای گذران حبس خود وارد زندان اوین شدند. وضعیت پزشکی و سلامتی هر دو برادر نامطلوب گزارش شده است و حتی صحبت از ابتلای مهدی رجبیان به یک بیماری، مشکوک به  «ام اس» به میان آمده بود. در گزارش‌ها آمده است که مهدی رجبیان در مراحل بازجویی با شوک الکتریکی نیز شکنجه شده بود و آثار آن شکنجه‌ها نیز با اوست. حسین رجبیان نیز از ناراحتی کلیه رنج می‌برد. ولی با این وجود مسئولان زندان از رسیدگی مناسب و اعطای مرخصی استعلاجی امتناع می‌کردند و حتی این دو برادر را به دو بند جداگانه منتقل کردند. برادران رجبیان نیز در اعتراض به این وضعیت، در شهریور ۹۵ برای مدتی دست به اعتصاب غذا زدند که پس از ۹ روز به عفونت ریه حسین رجبیان و انتقال او به بیمارستان ختم شد. 

«قرار را بر فراموشی نگذارید»

احکام قضایی برادران رجبیان و یوسف عمادی اعتراض داخلی و جهانی بسیاری را برانگیخت. در بهمن ۹۴، ۱۶۵ هنرمند ایرانی، چون شهرنوش پارسی‌پور، جعفر پناهی، گروه آبجیز، شاهین نجفی، گروه ایندو، هانیبال یوسف و حامد نیک‌پی در اعتراض به حکم سنگین این سه نوشتند: «صدور چنین حکم‌هایی از سوی نهادهای قضایی، بیشتر می‌تواند در مورد جانیان باورپذیر باشد تا هنرمندان. اما متاسفانه در ایران امروز، مجازات‌های به مراتب شدیدتری را برای هنرمندان به نسبت جنایتکاران شاهدیم.»

در خرداد امسال سازمان عفو بین‌الملل نروژ، انجمن قلم نروژ و سازمان موزیک امن (safeMUSE) در نامه‌ای مشترک به وزارت امور خارجه نروژ، از دولت این کشور خواستند برای توقف و لغو احکام صادرشده علیه این سه هنرمند تلاش کند. در تیرماه امسال نیز کریمه بنون، گزارش‌گر ویژه سازمان ملل متحد در حقوق فرهنگی و دیوید کی، گزارش‌گر ویژه در آزادی بیان، با تاکید بر اینکه «فعالیت هنری جرم نیست»، خواستار آزادی برادران رجبیان و یوسف عمادی شدند.

برادران رجبیان در نامه‌ای که در آبان ۹۵ از زندان اوین بیرون دادند، از هنرمندان جهان خواستند آن‌ها را فراموش نکنند: «از همه‌ هنرمندان سراسر جهان خواهشمندیم که نسبت به این نوع برخوردها واکنشی مسالمت‌آمیز در شأن هنر نشان داده و آن را مورد نکوهش قرار دهند و ما را در این تنگنا تنها نگذاشته و هم‌چون همیشه یادآور احوال‌مان باشند و قرار را به فراموشی نگذارند که فراموش شدن بزرگترین درد برای انسان‌هاست.»

دانش‌آموختگان توانا می‌گویند

چه بهتر که فضای آزاد مباحث چالشی و انتقادی منطبق با وضع موجود سیاسی اجتماعی ایران فراهم شود که تحت نظارت اساتید محترم پرسش ها و پاسخ ها تبادل شوند. از صمیم دل از همه دست اندرکاران توانا سپاسگزار و قدر دانم و امیدوارم گام هایتان استوارتر باشد. تردید نکنید که حتی اگر یک کلمه به دانش یک نفر افزوده باشید خدمتی موثر و پایدار به میهن کرده اید. همتتان افزون باد و بهروز باشید.
- فیروزه، فارغ التحصیل دوره بنیادهای دموکراسی

پیوند با توانا

RSS
از اخبار جدید بر روی سایت توانا مطلع شوید
Facebook
ما را در فیس بوک دنبال کنید
Twitter
به توانا در توییتر بپیوندید
کانال توانا در یوتوب را مشاهده کنید
Google+
به توانا در گوگل پلاس بپیوندید