Search

English

اعلام جنگ پاسداران به فرودگاه «امام خمینی» در اردیبهشت ۸۳

در ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۳ اتفاقی عجیب در تهران، بسیاری را حیرت زده کرد. در این روز قرار بود فرودگاه «امام خمینی» پس از سال ها انتظار، افتتاح شود. این پروژه  به زعم «سید محمد خاتمی» – رییس جمهور وقت – «آبروی جمهوری اسلامی» محسوب می شد.

اما روز افتتاح لندکروزهای سپاه پاسداران باند فرود را اشغال کردند و پس از اینکه نخستین هواپیما با التماس وزیر راه از فرماندهی سپاه فرودگاه فرونشست، دومین هواپیما نه تنها اجازه فرود پیدا نکرد بلکه هواپیماهای جنگی تحت فرمان ستاد کل نیروهای مسلح،  تهدید کردند که به سوی آن شلیک خواهند کرد. هواپیما به سمت اصفهان رفت و عملا «آبروی جمهوری اسلامی» لکه ای دیگر برداشت!

از«آریامهر» تا «امام خمینی»

طرح ساخت این فرودگاه به سال ۱۳۵۱ باز می گردد که با نام «فرودگاه آریامهر» به تصویب هیئت دولت وقت رسید و از سال ۱۳۵۶ ساخت آن آغاز شد. ایرانی ها و یک شرکت آمریکایی عهده دار ساخت این فرودگاه بودند. فرودگاهی که قرار بود تا سال ۱۳۶۲ تکمیل شود به ضرورت برخورد با امواج انقلاب اسلامی نیمه کاره ماند.

در سال ۱۳۷۴ دوباره ساخت این فرودگاه از سر گرفته شد. این بار یک شرکت فرانسوی کمک ایرانی ها برای ساخت بود. این فرودگاه که سه فاز داشت در نهایت، تنها فاز نخست آن، آن نیز به صورت ناقص قرار شد در اردیبهشت ۱۳۸۳ افتتاح شود. این تعجیل در افتتاح فرودگاه را احتمالا بتوان به تمایل خاتمی برای آغاز فعالیت این پروژه در دوره ریاست جمهوری اش ارزیابی کرد.

چنانکه احمد خرم می گوید: «بحث فرودگاه امام یکی از پروژه‌هایی بود که من وقتی به وزارت راه رفتم آقای خاتمی از من خواستند که این پروژه را به همراه آزادراه تهران ـ شمال، راه‌آهن بافق ـ مشهد و پل میان‌گذر ارومیه که آنها را آبروی کشور می‌دانستند تکمیل کنم. من هم قول دادم هر کاری که از دستم برآید انجام دهم. ساخت فرودگاه امام (ره) علاوه بر اینکه خیلی طولانی هم شده بود اما من در نظر داشتم که با شتاب دادن در تکمیل آن، آن را به هاب منطقه تبدیل کنم. با آن کار آن وقت پروازهای اروپا به سمت خاور دور می‌توانستند یک نشست در ایران داشته باشند که این استفاده از خدمات ایران یک درآمد چند‌میلیارد دلاری برای ایران می‌توانست داشته باشد.».

Image result for ‫جنجال فرودگاه امام + سپاه‬‎

احمد خرم وزیر وقت راه در دولت دوم خاتمی

کام ناتمام!

احمد خرم نیز همتی تمام برای عملیاتی کردن این فرودگاه گذاشت. در ماه های منتهی به افتتاح، عملا دفتر کار خود را به فرودگاه منتقل کرد تا از نزدیک در جریان پیشبرد امور باشد. در این راه به گفته خودش جریان های بسیار زیادی خلل ایجاد می کردند. او در روز افتتاح و قبل از حمله سپاه پاسداران و اشغال باند فرودگاه به خبرنگار «ایسنا» گفته بود: «اراده‌ گسترده‌ای در اين كه فرودگاه افتتاح نشود وجود دارد و دستگاه‌ها كارشكني مي‌كنند».

اما اوج این کارشکنی زمانی بود که سپاه پاسداران عملا باند فرودگاه را از هوا و زمین به اشغال نظامی خود در آورد. احمد خرم تاکید می کند همه این اتفاقات «ناگهانی» بود. نخستین پرواز به فرودگاه «امام خمینی» پروازی از امارات بود که یک مسافر عالیرتبه نیز داشت؛ وزیر فرهنگ عمان. اما برخوردی که سپاه پاسداران با این پرواز کرد، یکی از عجیب ترین و شرم آورترین اتفاقات تاریخ معاصر ایران را رقم زد.

روایت تفصیلی این ماجرا را از خود احمد خرم بخوانیم: «روز افتتاح، هواپیمای اماراتی چندین دور بالای سر فرودگاه گشت. شخصا از فرمانده سپاه فرودگاه ها خواهش کردم تا باند را باز کنند. به آنها گفتم عدم فرود این هواپیما برای کشور و آبروی بین المللی ما بد است . بالاخره اجازه دادند این اولین و آخرین پرواز باشد. البته آقای خاتمی ورود پیدا کردند و اجازه را گرفتند. اما متاسفانه برخوردها ادامه پیدا کرد. وقتی هواپیما نشست، آمدند و اجازه پهلوگیری هواپیما به پلکان را نمی دادند.یک ساعت و نیم طول کشید تا مسافران خارج شوند. هواپیما پهلو گرفته بود، درب هواپیما را باز نمی کردند، باز هم رفتم و خواهش کردم و بعد از نیم ساعت التماس اجازه خروج مسافران را صادر کردند.

تنها پرواز خارجی که در اردیبهشت ۸۳ در فرودگاه امام به زمین نشست یه پرواز شرکت هواپیمایی امارات بود.

تصویری از مسافران پرواز هواپیمایی امارات در روز اشغال فرودگاه

متاسفانه در همان پرواز وزیر فرهنگ عمان هم حضور داشت. با ایشان برخورد بسیار بدی صورت گرفت به طوری که از دستشویی فرودگاه ایشان را بیرون کشیدند و به یک اتاق بردند. بعد از ماجرا من ده دقیقه از ایشان عذرخواهی می کردم. ساعت سه بعد از ظهر همان روز هواپیمای جمهوری اسلامی از دبی به سمت فرودگاه امام می آمد. قرار بود تا این هواپیما در فرودگاه بنشیند که اعلام کردند دیگر اجازه نمی دهیم و باید فرودگاه تعطیل شود. خلبان پرواز فرودگاه جایگزین را اصفهان اعلام کرده بود.

هواپیما بالای سر فرودگاه آمد و قصد نشستن داشت که یک فانتوم و یک میگ ۲۹ بالای سر این هواپیما رفتند. جنگنده ها به هواپیمای مسافری اعلام کردند اجازه نشستن ندارد. تمامی این مکالمات را ما در برج مراقبت می شنیدیم. خلبان سوال کرد که چه باید بکند که ما گفتیم برود به اصفهان. این جنگنده ها برای اطمینان تا اصفهان هواپیما را اسکورت کردند. اینقدر این ماجرا سرو صدا ایجاد کرد که تا مدت ها موج های منفی آن به سمت کشور می آمد».

پس از این ماجرا بود که ستاد کل نیروهای مسلح کشور این فرودگاه را تعطیل اعلام کرد و در بیانیه ای که در همان روز  صادر کرد عدم توجه «به نكات امنيتي و حفاظتي و مصوبه‏ شوراي عالي امنيت در جهت عدم بكارگيري نيروهاي خارجي در اين مركز حياتي كشور» را عامل اصلی تعطیلی فرودگاه اعلام کرد.

چرا سپاه پاسداران باند فرودگاه را اشغال نظامی کرد؟

اما ریشه این ماجرا در چه بود؟ چرا سپاه پاسداران در حرکتی بی سابقه و با اشغال نظامی فرودگاهی داخلی، حتی تا پای تهدید به خونریزی نیز رفت؟ طرفین درگیری چه کسانی بودند؟ پای چه منافعی در میان بود؟ چرا خاتمی تا مرز تهدید به استعفا پیش رفت و «احمد خرم» وزیر راه وقت هنوز از به یادآوردن آن ماجرا بغض می کند؟

بهانه سپاه پاسداران حضور شرکت ترکیه ای «تاو» بود. شرکت تاو موفق شده بود در مناقصه وزارت راه، راه اندازی بخش خدمات فرودگاه از کارگو تا هندلینگ را در اختیار خود بگیرد و همچنین قرار شد فاز دوم این فرودگاه را در یک مدت زمان دو ساله تکمیل کند و تحویل دهد.

این مساله موجب عصبانیت شرکت هواپیمایی «آسمان» و شخص رییس این شرکت یعنی «علی عابدزاده» شد که از سرداران سابق سپاه پاسداران بود. شرکت آسمان فرودگاه «امام خمینی» را تحریم کرد. شرکت آسمان خواستار آن بود که بخش حمل بار تجاری یا همان کارگوی این فرودگاه به آن واگذار شود. اما این اتفاق نیفتاد.

وقتی قرار به اتهام زنی باشد طبیعی ست که پای اسراییل نیز به میان بیاید. ادعا شد که شرکت تاو درواقع یک شرکت اسراییلی ست. خرم می گوید: «گفتند شرکت ترکیه‌ای تاو وابسته به صهیونیسم است. وزیر اطلاعات و همه کشور بسیج شدند و استعلام گرفتند دیدند این ادعا کذب است. فهمیدند تاو وابسته به حزب اعتدال و توسعه و اردوغان است».

احمد خرم مدعی است که در پشت پرده جریان روز افتتاح، از جمله «محمد باقر قالیباف» – فرمانده وقت نیروی انتظامی – قرار داشت. به گفته او قالیباف، «فرمانده عملیات» این جریان بوده است. صبح همان روز ۲۶ اردیبهشت و قبل از این اتفاقات هم وبسایت ایسنا گزارش داده بود که احمد خرم از «کوتاهی نیروهای انتظامی» ابراز تاسف کرده است. بر اساس گزارش این وبسایت، نیروی انتظامی در جریان افتتاح و نخستین پرواز، موجب ناهماهنگی هایی شده بود.

 

Image result for ‫قالیباف فرمانده نیروی انتظامی‬‎

احمد خرم، قالیباف را فرمانده عملیت اشغال فرودگاه می داند

اما عامل دیگری که خرم به میان می کشد، باج خواهی سرداران سپاه پاسداران از فرودگاه جدید است. به گفته او: « آنها از من خواسته بودند دو هزار هکتار از زمین‌های فرودگاه را رایگان در اختیارشان بگذارم که در آن پایگاه هوایی تاسیس کنند. من با این درخواست مخالفت کردم». به گفته او دستورهای بین المللی می گفت که فرودگاه های نظامی و مسافری باید از هم جدا باشند و از این رو سپاه پاسداران نمی توانست در فرودگاهی شهری، حضوری نظامی داشته باشد.

اما دو عامل دیگری که خرم به میان می کشد عواملی سیاسی هستند؛ او به تلاش خود برای احقاق حق کاندیداهای ردصلاحیت شده برای انتخابات مجلس هفتم اشاره می کند. در این انتخابات چندین هزار نفر رد صلاحیت شده بودند: « من در آن شرایط بارها و بارها نسبت به این اقدام، اعتراض کردم و درخواست مذاکره با شورای‌نگهبان دادم. این اعتراض‌ها و پیگیری‌ها مشکل بعدی آقایان با من بود». به زعم احمد خرم عامل دیگر نیز این بود که جناح رقیب دولت «اصلاحات» اساسا تمایل نداشت پروژه ای به این اهمیت در دولت خاتمی عملیاتی شود.

اما «حسن فیروزآبادی» – رییس وقت ستاد کل نیروهای مسلح – در توضیحات خود پیرامون این ماجرا اما باز پای «خارجی»ها و «مسائل امنیتی» را به میان کشید و گفت: «آقای خرم رفت و با ترک‌ها هماهنگ کرد تا کترینگ فرودگاه امام را به آن‌ها بدهد. یعنی ترک‌ها بیایند اینجا برای ما لباس بشویند، آب جوش بگذارند و وسایل را جابجا کنند و از طرفی با اماراتی‌ها هماهنگ کرد تا در این فرودگاه هواپیما بنشانند. یعنی ما یک فرودگاه داریم به اسم امام خمینی حالا آب جوش و چایی آن را خارجی حاضر کند و کف آن را خارجی تی بکشد. مگر در ایران آدم نیست و مردم بیکار آمادگی این کار‌ها را ندارند؟

آقای دکتر خرم آن روز کلی هزینه کرده بود که همه رسانه‌ها بیایند آنجا و او هم هواپیمای اماراتی را در فرودگاه امام بنشاند و آن را افتتاح کند یعنی چیزی که وقت افتتاحش نیست، افتتاح کنند و پای ترکیه و امارات را به آنجا باز کند. طبیعی بود که این حرکت کاملا ضد امنیتی است و ما با آن مخالف بودیم و اعلام کردیم که اجازه نمی‌دهیم فرودگاه امام، پیش از تکمیل و اخذ تایید امنیتی افتتاح شود».

در نهایت البته این هسته سخت قدرت و جبهه امثال فیروزآبادی بود که پیروز ماجرا شد. قرارداد با شرکت تاو لغو شد و احمد خرم نیز استیضاح و برکنار شد. خرم ۱۴ سال پس از آن اتفاق در گفتگو با روزنامه «همشهری» به شکست خود در مقابل آنان اذعان کرد: «به من هشدار داده بودند. به من گفته بودند که بینی‌ات را به خاک می‌مالیم. خب مالیدند و تمام شد و رفت».

 

انتشارات بیشتر ...