زندگینامه
سید رضا تقوی در سال ۱۳۲۵ در روستای حسنآباد واقع در شهرستان دامغان متولد شد. پدرش، سیدعلی تقوی، از سخنرانان مذهبی دامغان بهشمار میرفته است. سید رضا تقوی دارای تحصیلات حوزوی و مدرک کارشناسی الهیات از دانشگاه تهران است. همانند تمامی روحانیان نسل نخست انقلاب، درباره او نیز ادعا میشود که همواره در مبارزات ضد سلطنت پهلوی در صحنه حضور داشته است.
او از ۲۱ بهمن ۱۳۹۶ تا کنون با حکم آیتالله خامنهای نماینده ولی فقیه در وزارت جهاد کشاورزی و رئیس زکات کشور است. تقوی از ۱۰خرداد ۱۳۷۹ تا ۱۶ دی ۱۳۹۶ – قریب به هفده سال – ریاست شورای سیاستگذاری ائمه جمعه را بر عهده داشت. او همچنین در ادوار دوم، چهارم و پنجم مجلس شورای اسلامی به عنوان نماینده مردم دامغان و دو دوره بعد با ادعای نمایندگی از مردم تهران بر کرسی مجلس تکیه زده است.
از مناصب پیشین او میتوان به این موارد اشاره کرد: مسئول بسیج قم، امام جمعه شهرکرد، نماینده مجلس شورای اسلامی، رئیس شورای فرهنگ عمومی کشور، معاون فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو شورای فرهنگ عمومی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو هیات اجرایی مرکزی انتخابات ریاستجمهوری در سال ۱۳۹۲ و در نهایت عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت مبارز.
فساد در عدم شفافیت هزینهکرد بودجهها و درآمدهای مذهبی
تقوی در بهمن سال ۹۶ هشدار داده بود که جاسوسان و دشمنان نظام اسلامی در حوزه کشاورزی نفوذ کردهاند. افزون بر این و در حالی که مسئولان گذشته و اکنون وزارتخانهها و نهادهای مرتبط با کشاورزی و محیطزیست، خود از تاثیر انکارناپذیر سیاستهای احساسی و انقلابی در مدیریت کشور از جمله با شعار استقلال و خودکفایی از طریق بهرهبرداری حداکثری و بیرویه از زمین و خاک خبر میدهند، سید رضا تقوی تاکید میکند که «باید از ظرفیت مناسب روحانیون و ائمه جمعه و جماعات در تشویق و ترغیب کشاورزان و بهرهبرداران و همچنین مردم به پرداخت زکات استفاده کرد» او این سخنان را درباره زکات در اردیبهشت ۱۳۹۷و در شهر قزوین در حالی بر زبان راند که به گفته خودش در سال ۹۶ بیش از ۳۶۰ میلیارد تومان زکات در کشور جمعآوری شده است. فارغ از بودجه نجومی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه، اینکه در کشور مسئولیت عجیبی با نام «رئیس زکات» وجود دارد شاید چندان محل ایراد جدی نباشد اما اینکه سید رضا تقوی به عنوان رئیس زکات توضیحی نمیدهد که اینهمه صدقه و زکات و خمس که بخشی از جامعه مذهبی ایران به نظام روحانیسالار پرداخت میکند، صرف چه چیزی میشود و چه گزارش شفافی از هزینهکرد همین یک بخش از درآمدهای حکومت به ملت ارائه داده شده، که قطعاً مصداق فساد سازمانیافته و ساختاری است.
آراء و فعالیتهای سیاسی
سید رضا تقوی تا پیش از روی کار آمدن دولت محمد خاتمی چندان در پیشخوان کنشهای سیاسی حاضر نبود اما همچون سایر روحانیان حکومتی از آغاز تاسیس جمهوری اسلامی تا کنون همواره در مواقع ضرورت و مصلحت تا آنجا که در توان داشته بهیاری نظام اسلامی متبوع خود شتافته است. شاید یکی از جنجالیترین کنشهای او مشارکت در استیضاح وزیر فرهنگ دولت موسوم به اصلاحات در اردیبهشت ۱۳۷۸ باشد که نام او در زمره نمایندگان موافق استیضاح برده شد. بیست سالی طول کشید تا بسیاری از بدنه مردمی اصلاحات دریابند که تفاوتی میان سید رضا تقوی استیضاحکننده و سید عطاءالله مهاجرانی استیضاحشونده نیست.
تقوی همچنین از کسانی ست که همگام با رهبر جمهوری اسلامی به محکومیت جنبش سبز و رهبران آن زمانش پرداخت. او در سال ۱۳۹۵ و ضمن سخنرانی در همایش «طلایهداران بصیرت» بهمناسبت سالگرد راهپیمایی حکومتی نهم دی، ضد خروش اعتراضی مردم در ششم دی ماه عاشورای ۸۸، مدعی شد که فتنه آن سال یک برنامه مخملی از پیشتعیینشده بههدف سرنگونی نظام مقدس بوده است. او موسوی و کروبی را متهم کرد که با لباس خودی مقابل نظام ایستادند و باید پاسخگوی تک تک اتفاقات آن روزها باشند. تقوی در جای دیگر گفت که فتنه ۸۸ یک بحران چندلایه برای نظام اسلامی بوده و معترضان خیابانی تنها لایه بیرونی و ظاهری فتنه بودهاند.
تقوی در آذر ۹۶ پس از هفده سال تصدیگری ریاست شورای سیاستگذاری ائمه جمعه در یک مصاحبه مفصل با برنامه تلویزیونی دستخط با بیان اینکه «البته در گذشته هم چند بار از محضر شریف مقام معظم رهبری» چنین درخواستی را داشته است، به دلایل کنارهگیری خود پرداخت. تقوی از زمره دستاوردهای خودش را این دانسته که در آغاز کارش در سال ۱۳۷۹ ایران ۴۰۰ امام جمعه داشته است که پس از هفده سال ریاست او این میزان با تولید انبوه امام جمعه به بیش از دو برابر یعنی ۹۰۰ امام جمعه افزایش یافته است. طبق سخنان وی این افزایش امام جمعه، کشور را در این زمینه به خودکفایی رسانده است چرا که «کل کشور را پوشش میدهند. در شهرها فعال هستند. ائمه جمعه بانشاط برگزیدیم. سعی کردیم به نوعی جوانگرایی هم کنیم. الان اکثرا ائمه جمعه سن بین ۳۷ تا ۵۰ دارند. سن بالاتر هم داریم ولی میانگین سنی این مجموعه عظیم روحانی و فرهنگی بین ۳۷ تا ۵۰ است.»
از ابتکارات بدیع تقوی در سمت مذکور یکی هم آن بود که آذر ۱۳۸۶ در همایش عجیب و بیمسما و در عین حال گویایی از جهت شرایط ایران پس از انقلاب اسلامی با عنوان «نقش ائمه جمعه در تحقق سند چشمانداز بیستساله» وعده داد که شورای سیاستگذاری ائمه جمعه تلاش دارد تا برای تکتک امامان جمعه (ولو آنانکه در حد چند ماه به این کار مشغول بودهاند) زندگینامه تهیه و منتشر کند «تا ائمه جمعه در تاریخ ثبت شوند.» کمدی دردناک کشور در این همایش بههمین جا ختم نشد و سید رضا تقوی در همان روز به ستایش از یک محقق پرداخت که درباره تاثیر نماز جمعه در جامعه به اصطلاح پژوهش کرده بود و تاکید کرد که «ما از چنین تحقیقاتی در کشور حمایت میکنیم.»
حجتالاسلام مهدی عرب، مدیر نظارت و ارزیابی شورای سیاستگذاری ائمه جمعه، در دی ماه ۹۶ طی مصاحبهای مدعی شد که «با حضور حاج آقای تقوی به عنوان رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه، نهاد امامت جمعه از یک نهاد سنتی به یک نهاد تشکیلاتی و مدرن با توجه به مقتضیات زمانی و مکانی بدل شد. ایشان برای نهاد امامت جمعه یک تشکیلات با سازوکار و هدف ماموریت مشخص تعریف و سازماندهی کرد.» تنها در یک قلم از مخارج تبلیغات شیعی نظام جمهوری اسلامی میبایست به هزینه همین نهادسازی و نهادمند کردن ائمه جمعه از خزانه عمومی کشور اشاره کرد. آنچه روحانی جوان حکومتی، مهدی عرب، آن را بدلکردن نهاد امامت جمعه از صورت سنتی به یک نهاد به اصطلاح مدرن نام نهاده، فقط در سال ۹۷ دوهزار و پانصد و هشتاد و دو میلیارد ریال خرج برداشته است و این در حالی است که سهم محیط زیست روبهتخریب کشور از بودجه کشور یکسیزدهم حاتمبخشی نظام روحانیسالار به نهادهای مذهبی و تبلیغاتی متبوعش است. با اینکه تقوی پیشتر گفته بود که ائمه جمعه تنها دویستهزار تومان حقوق میگیرند، مهدی عرب بهکل منکر یک ریال حقوق ائمه جمعه شد و گفت آنها هیچ حقوقی دریافت نمیکنند وآن دویست هزار تومان هم حکم شهریه طلاب را دارد نه حقوق رسمی.
از برکت انقلاب اسلامی در تمامی وزارتخانهها از جمله وزارت کشاورزی پُستی با نام نمایندگی ولیفقیه وجود دارد که اکنون در اختیار سید رضا تقوی است. به سبب همان انقلاب است که این روحانی شیعه در دیدار با سفیر برزیل به عنوان نماینده رهبر کشور در وزارتخانه کشاورزی ظاهر میشود و تاکید میکند که برند گوشت حلال در دنیا با استقبال فراوانی روبهرو شده است و اینکه تامین نیاز پروتئینی ایران از برزیل با حضور افرادی از جمهوری اسلامی همراه است که کارشان نظارت بر ذبح دام است تا اطمینان حاصل شود که ذبح بر اساس اصول دینی انجام شده است. تقوی در همین دیدار فراموش نمیکند که ذبح شرعی را به مسئله هستهای بکشاند و تاکید کند که نظام متبوعش به دنبال انرژی هستهای صلحآمیز است و مقام معظم رهبری، تدارک سلاحهای هستهای را حرام دانستهاند. نتیجهای که او در دیدار با سفیر برزیل میگیرد آن است که هر کس بگوید جمهوری اسلامی به دنبال بمب اتمی است دارد ایرانهراسی پیشه میکند.
در حالی که چهل سال اخیر کل منطقه خاورمیانه و جهان در معرض تهاجم از سوی ایدئولوژی شیعی خمینیسم بوده، تقوی ادعا میکند که وهابیت مهمترین مشکل جهان اسلام است و تمام گروههای تروریستی اسلامگرا نیز ساخته آمریکا و اسرائیل و عربستان سعودی هستند.
از اظهارات بیمانند این روحانی حکومتی در آبان ماه ۹۵ و در مراسم ختم هملباس جنجالیاش، جعفر شجونی، میبایست به این بخش اشاره کرد که تقوی به ایالات متحده آمریکا دستور داد که فارغ از اینکه چه کسی به کاخ سفید راه مییابد، باید از سیاستهای ایران تبعیت کند. «آنهایی که در رأس ریاست جمهوری آمریکا قرار میگیرند باید خود را با سیاستهای ایران تنظیم کنند نه اینکه ایران سیاستهای خود را با آنها تنظیم کند.»
این قاعده که دروغ را میبایست بزرگ و باورناپذیر و آشکارا باطل را بر زبان آورد و مدعی شد، نصبالعین نظام اسلامی از پیش از پیروزی انقلاب و سوزاندن سینما رکس آبادان تا همین امروز است. سید رضا تقوی نیز با پیروی از همین پیمان نانوشته مدعی شد که هیچ نهادی مانند روحانیت به ایران خدمت نکرده است: « روحانیت هزار سال سابقه خدمتگزاری در این کشور را داشته و هیچ نهاد و ارگانی همانند آنها به این ملت و مملکت خدمت نکرده است، البته مردم هم تا پای جان از روحانیت حمایت داشتهاند.» او در حالی که در شهر گرگان و جهت بزرگداشت آیتالله گلپایگانی سخن میراند، هشدار داد که اگر روحانیت شیعه یک لحظه از حمایت جمهوری اسلامی عقب بنشیند، نظام فرو خواهد ریخت. به عبارت دیگر، سخنان تقوی را میبایست اینگونه کُدگشایی کرد که هیچ کس به اندازه روحانیت به مملکت ضربه نزده است و هیچ فرازی از کارنامه جمهوری اسلامی نیست که پشتیبانی همین روحانیت را در بر نداشته باشد. او در مراسم ۲۲ بهمن نیز مدعی شد که مردم ایران چهل سال است مردانه و جانانه پشت سر امام و رهبری و انقلاب ایستادهاند و امید دشمنان را ناامید کردهاند.
او در دی ماه ۹۷ در همایش «سنگرسازان بیسنگر» بر سرکوب مردم معترض تحت عنوان وجوب جهاد در «خاموش کردن فتنهها» پافشاری کرد. تقوی تاکید کرد که دشمن به دنبال حذف اقتدار نظام اسلامی از منطقه و جهان است و هر کس که زمین جهاد در راه حفظ نظام و رفع فتنههای داخلی را ترک کند، لباس خفت به تن کرده است.
آراء درباره فرهنگ و زنان
سهمگینی انقلاب بهمن پنجاهوهفت را از جمله میتوان ظرف چهل سال اخیر در خلال سخنان روحانیان بهتر دریافت. به عنوان نمونه شاید پنجاه سال پیش کسی گمان نمیکرد که بهجای شیوههای مدرن و حقوقی و علمی درباره بهبودبخشیدن به نهاد خانواده، همایشی با عنوان «مبانی تحکیم خانواده اسلامی» برگزار شود و کسی با نام سید رضا تقوی و با سمت رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه مدعی شود که تمامی امامان جمعه ایران میبایست جمع شوند، هستههای مشاوره خانواده تشکیل دهند و مشکلات نهاد خانواده در شهر خود را شناسایی کنند. ولی واقعیت همین است که مهر ۹۶ حجةالاسلام تقوی ضمن این پیشنهاد از اینکه ازدواج اولویت اول جوانان نیست گله کرد و نسبت به پدیده ازدواج سفید هشدار داد. «در رابطه با ازدواجهای سفید، آماری وجود دارد در تهران و شهرهای بزرگ که افراد صیغه عقدی ندارند و حاضر نیستند زیر بار تعهد ازدواج بروند و در کنار هم زندگی میکنند، این موضوع در کشور ما مرسوم شده و خانههای یک زن و یک مرد بدون پیمان ازدواج وجود دارد.»
او مدعی شد که اسلام غریزه جنسی را هدایت میکند و خانواده اسلامی به آدمیزاد آرامش میدهد در حالی که دنیای مدرن فقط آسایش بهبار آورده و از آرامش خبری نیست. تقوی نگفت که این خانواده ایدهآل اسلامی کجا محقق شده است و اینکه امام اول شیعیان میگفته از چهره همسرش آرامش مییافته ربط خاصی به فاطمه دارد یا بیشتر به جذابیت زن و مرد آن هم تنها در دنیای دگرجنسخواهانه مرتبط است؟ تقوی همچنین توضیحی نداد که چرا جوان ایرانی که با وجود تخصصهای سطوح عالی بیکار است و بیآتیه و میبایست تن به ازدواج دهد در حالی که شورای تحت سرپرستی او هزارها میلیارد ریال بودجه میگیرد تا موعظه کند و برای وفاداران به نظام اسلامی در همان شورای سیاستگذاری ائمه جمعه چهلهزار شغل با عنوان «اعضاء ستادهای نمار جمعه» ایجاد شده است. این روحانی نزدیک به ولی فقیه در همین سخنرانی نسبت به «گسستگی خانواده» ایرانی و آمار بالای طلاق هشدار داد اما باز هم نیازی ندید توضیح دهد که همین خانواده محصول چهل سال حکومت او و هملباسانش بر کشور است. تقوی در حالی که به حضور ۱۰۰ امام جمعه در همایش «مبانی تحکیم خانواده اسلامی» مباهات میکرد باز هم تقصیرها را بر گردن دشمن انداخت: «دشمن به نهاد خانواده هجوم کرده تا ارکان آن را درهم بشکند.»
شگفتانگیز نیست که تقوی در ستاد امر به معروف شهر همدان گلایهمند باشد از اینکه: «گاهی مردم به دلیل پرهیز از درگیری با دیگران از امر به معروف و نهی از منکر خودداری میکنند» و سپس پافشاری کند که واجببودن دخالت اسلامی در زندگی مردم همچون نماز و روزه در جامعه جا بیفتد. او با توسل به توجیه معمول همه دستاندرکاران نظام اسلامی از محمدجواد ظریف گرفته تا احمد جنتی، مدعی شد که افراد در فضای عمومی آزاد نیستند و نباید به حقوق دیگران صدمه بزنند: «جامعه به منزله کشتی است و اگر کسی زیر پای خود را سوراخ کند همه را غرق خواهد کرد.» چیزی که ظریف و تقوی و خامنهای نمیگویند آن است که چرا میبایست محدوده حقوق افراد را متعصبترین قشر مذهبی تعیین کند و چگونه است که سلب غیرضروری آزادی اکثریت مردم بدل میشود به حق روحانیت شیعه و «افراد خودسر» که از مقام رهبری تا آمر به معروف را شامل میشود. لازم به ذکر است که محل سخنرانی تقوی و تاکید بر امر به معروف یعنی همدان همان جایی ست که سال ۱۳۸۶ انجام همین به اصطلاح فریضه اسلامی منجر به دستگیری یک دختر جوان دانشجو با نام زهرا بنییعقوب به جرم بدحجابی و سپس ادعای خودکشی او در بازداشتگاه ستاد امر به معروف و نهی از منکر همدان شد و تا امروز به دادخواهی پدر او رسیدگی نشده است.