ریا شارما ۲۳ ساله، هیچوقت یک فعال مدنی نبود. او چند سال پیش دانشجوی مد در کالج هنری لیدز بود و روزی تصمیم گرفت تا فیلمی درباره اسیدپاشی به عنوان پروژه درسی بسازد.
مسیر زندگی او با ساختن این مستند تغییر کرد. او در اینباره میگوید: «وقتی فیلم را میساختم خودم را در بخش سوختههای بیمارستان دولتی دیدم. چیزهایی که دیدم برای همیشه مرا تغییر داد. هیچگاه این همه بدبختی را یکجا ندیده بودم. تا به حال با این حجم از درد مواجه نشده بود. وقتی در چنین موقعیتی قرار دارید دو راه دارید، میتوانید به زندگی آرام و خالی از تکانهها بازگردید یا اینکه تلاش کنید تا به آرامش زندگی فردی دیگر کمک کنید.»
او حالا تمام زندگیاش را وقف قربانیان اسیدپاشی میکند. در سال ۲۰۱۴ مرکز «عشق بساز، نه زخم» را برای حمایت از قربانیان که اکثر آنها زن بودند به راه انداخت و چند ماه پیش کار اولین مرکز توانبخشی را آغاز کرد و خدمات آن را به قربانیان بسیاری گسترش داد.
مرکز دهلی نو حمایت قانونی، پزشکی، روانشناختی و مالی از قربانیان میکند. کلاسهای یوگا، شعر و حمایتهای اجتماعی برگزار میکند. شارما امیدوار است که این مرکز جایی باشد که قربانیان اسیدپاشی در آن احساس آرامش کنند. در کنار محیطی امن برای زنان محلی برای دریافت درمان، آموزش و حمایتهای حرفهای نیز بسیار مهم است. حتی تختخوابهایی برای استراحت و خواب قربانیانی که از خارج از شهر میآیند در نظر گرفته شده است.
مرکز «عشق بساز، نه زخم» هم آموزشهای حرفهای و هم کارگاههایی ارائه میدهد که در آن مهارتهای مواجه با زندگی آموزش داده میشود. همچنین توصیههای قانونی و خدمات سلامت روان نیز به قربانیان داده میشود.
حملات اسیدی یک مشکل جهانی اما در هند یک معضل اجتماعی است. در حال حاضرقربانی شدن سالانه نزدیک به هزار نفر بر اثر اسیدپاشی گزارش میشود که به دست یکی از اعضای خانواده و یا خواستگارهای ناامید مورد حمله قرار گرفتند. بیشتر زنان حتی این وقایع را گزارش نمیدهند اما مرکز اعتماد قربانیان اسیدپاشی میگوید که آمار این حملات بیشتر است. دبههای اسید هم تنها با قیمت ۳۳ سنت در اختیار افراد انتقامجو قرار میگیرد.
شارما از زمان راهاندازی این مرکز توانبخشی دریافته است که قربانیان شدیدا نیاز به درمانهای با کیفیت پزشکی دارند. او و همکارانش تلاش کردهاند که کمکهای مالی قابل توجهی برای قربانیان و درمان آنها و کارهای حقوقی آنها فراهم کنند. حتی زمانیکه ضروری باشد از دولت میخواهند درمانهای رایگان ارائه دهد.
شارما ماه گذشته جایزه شورای فارغالتحصیلان انگلیسی را از دستان شهردار لندن دریافت کرد. اما راه موفقیت برای او و همکارانش اصلا راحت نبود. آنها علیه تبعیض سنتی و ارزشهای مردسالاری که تواناییهایشان برای موفقیت را سد میکرد مبارزه کردند.
شارما در اینباره میگوید: «اوایل تقلا میکردیم جدی گرفته شویم. سخت بود مردم را ترغیب کنیم که دیدگاهمان را باور کنند چرا که هیچکس نمیخواست به جوانان برای دادن کمکهای مالی اعتماد کند.»
شارما و سازمان او دو سال بعد، از طرف نیویورک تایمز مورد تقدیر قرار گرفتند؛ پس از آن با یک شرکت تبلیغاتی همکاری کردند و بیلبوردهای بزرگی در شهر بمبئی نصب کردند که خواستار منبع فروش اسید بودند. حالا در وضعیتی قرار گرفتهاند که کمپانیهای بزرگی به آنها کمک مالی میکنند.
اما شارما هنوز هم تبعیضهای سنتی را تجربه میکند: «کشمکشی همیشگی برایم بوده است. ترجیح میدهم اول از هر جلسهای پیش از شرکت مطمئن شوم چرا که نمیخواهم براساس سن و ظاهرم قضاوت شوم.»
مرکز توانبخشی او نقطه غرور زندگیاش است نه فقط برای اینکه راه انداختن آن بسیار سخت بود بلکه به این خاطر که در کنار فراهم کردن مهارتها و منابع برای قربانیان، سه زن دیگر را استخدام کرده است و گروهی از معلمان به شکل چرخشی با آنها همکاری میکنند. شارما میگوید: «احساس خوبی نسبت به مسیری که میرویم دارم. فکر میکنم وجود چنین مرکزی بسیار کلیدی است تا زندگیها و آینده قربانیان اسیدپاشی تغییر کند.»
شارما امیدوار است که طی ۱۰ سال دیگر نیاز به هیچ سازمان مشابهی نباشد. آرزویش هم این است که قربانیان تمام ابزارهای لازم برای زندگی مفید و مستقل را داشته باشند و حملات اسیدی از فرهنگ این کشور پاک شود.