مرتضی نگاهی

توانا- سپ بلاتر سوئیسی مردی‌ست ۷۹ ساله، و عاشق قدرت و مقام. او را «دیکتاتور»ی می‌نامند که دستش به خون آلوده نیست ولی به زر و زور چرا. او هفته پیش برای پنجمین‌بار به ریاست فیفا (فدراسیون جهانی فوتبال) انتخاب شد. قرار بود تا چهار سال دیگر، در این مقام بسیار بسیار پول‌ساز  باقی بماند. او عاشق تخت بدون تاجش بود. ولی با افشاگری وزارت دادگستری آمریکا و مطبوعات جهان آزاد (گاردین، ایندپندنت، نیویورک تایمز، و غیره ) امروز، دوم ژوئن استعفا داد. فیفا در دوره بلاتر پول‌سازترین و ثروتمندترین نهاد غیر دولتی دنیا شد. در حالی که کودکان پابرهنه آفریقایی و آسیایی در رویای فوتبال در کوچه‌‌ها و خیابان‌ها دنبال توپ و رویاهاشان می‌دویدند، مدیران ارشد فیفا میلیون‌ها دلار از طریق رشوه و فروش آگهی به جیب می‌زدند. وزارت دادگستری آمریکا مدت‌ها بود که پول‌های رد و بدل شده در حساب‌های شخصی مسئولان بلندپایه فیفا را زیر ذره‌بین گذاشته بود. در هر جام جهانی کمپانی‌های بزرگی مانند کوکاکولا، آبجوسازی بادوایزر، مک دونالد، نایک، ویزا و کانال‌های تلویزیونی میلیاردها دلار  به فیفا پرداخت می‌کردند. فیفا اندکی از این مبالغ کلان را مطابق قرارداد باید خرج زمین‌های فوتبال و دیگر زیرساخت‌های ورزشی به کشورهای فقیر کند. ولی این مبالغ ناچیز کجا و آن درآمدهای کلان کجا!

در هفته آخر ماه مه، وزارت دادگستری آمریکا با سند و مدرک دستور بازداشت هشت تن از مدیران ارشد فیفا را صادر کرد و پلیس سوئیس هم به مرکز فیفا در شهر زوریخ حمله کرد و مدارکی را ضبط کرد که نشان از فساد گسترده در فیفا داشت. در چند روز بعد شمار بازداشت‌شدگان به ۱۴ نفر رسید ولی آقای بلاتر همچنان در مقام خود باقی ماند. هیچ مدرکی علیه بلاتر به دست نیامد ولی تمام معاونان او در فساد و رشوه‌گیری دست داشتند. روز دوم ژوئن، نفر دوم فیفا و دست راست بلاتر ژروم فالکه، مورد اتهام قرار گرفت. در سال ۲۰۰۸، ۱۰ میلیون دلار به حساب فالکه واریز شده بود که آفریقای جنوبی میزبان جام شود! در ژاپن روسای چنین نهادهایی فوری خودکشی می‌کنند و در کشورهای دیگر با شرمساری استعفا می‌دهند. ولی بلاتر خم به ابرو نیاورد و همچنان به مسند خود چسبید و به نوعی آمریکا را متهم کرد که چون نتوانسته میزبان جام جهانی  ۲۰۱۸ یا ۲۰۲۲ شود، برای او پاپوش‌ می‌دوزد. میشل پلاتینی، فوتبالیست مشهور فرانسه و رئیس یوفا (فدراسیون فوتبال اروپا) از بلاتر خواست که استعفا بدهد. اغلب فوتبالیست‌ها و مسئولان ورزشی اروپا هم همین خواست را داشتند ولی بلاتر خم به ابرو نیاورد. دخترش آمریکا و جهان غرب را متهم کرد و ولادیمیر پوتین که کشورش میزبان جام جهانی ۲۰۱۸ شده است، سخت به آمریکا تاخت و از بلاتر دفاع کرد. کشورهای آفریقایی و آسیایی و عرب خاورمیانه هم از بلاتر حمایت کردند و ماجرا را سیاسی کردند. اما آقای پوتین و کسی از مقامات این کشورها نگفتند که رشوه‌های میلیونی پرداخت شده است و اصولا رشوه چیز بدی است!

میشل پلاتینی غمگین به هنگام انتخاب چندباره سپ بلاتر(عکس از روتیر)

کشور کوچک قطر هم که برای میزبانی ۲۰۲۲ انتخاب شده است، از این اتهامات بری نیست. کسی باور نمی‌کرد که این کشور کوچک با گرمای وحشتناک ماه ژوئیه (خرداد- تیر) به میزبانی جام جهانی انتخاب شود. صدها هزار نفر معمولا به تماشای مسابقات جام جهانی می‌روند و چنین گرمای وحشتناکی می‌تواند خطر مرگ به همراه داشته باشد. حال که دامنه گستره فساد و رشوه‌گیری فاش شده ممکن است که میزبانی این دو کشور به ویژه قطر هم زیر سوال برود.