کتاب رفع تبعیض از زنان، اثر مهرانگیز کار در برگیرنده مقایسه تطبیقی مواد کنوانسیون رفع کلیه اشکال تبعیضآمیز از زنان (سیدا) با قوانین داخلی ایران است.سرنوشت این کتاب با سرنوشت نویسنده آن درآمیخته است. نویسنده در سال ۱۳۷۹ به علت شرکت در کنفرانس برلین راهی زندان شد و کتاب که با مجوز وزارت ارشاد اسلامی چند بار چاپ و توزیع شده بود، به تبع محکومیت نویسنده، مجوز انتشارش لغو شد. کتاب را میزان وزارت ارشاد اسلامی بهدقت و با وسواس بررسی کرده بودند. بهخصوص که حساسیت نسبت به نویسنده بیش از آن بود که پای ریسک و پاسخگویی به نیروهای امنیتی ناظر بر خود بایستند. با این وصف، پس از بازداشت نویسنده و باقی قضایا، مقرر شد زیر امضای خودشان بزنند و به چاپهای بعدی رضایت ندهند. اقدامی کاملا غیر قانونی و بدون مستند قابل قبول. کتاب را که برپایه موازین حوزه نشر تدوین شده و جواز نشر گرفته بود، به علت نام نویسنده، مهر باطله زدند.
هرچند که امروز با انتشار دوباره این کتاب، پارهای قوانین تغییر کرده ولی نمیتوان ادعا کرد که در قوانین کلیدی، بازنگری به نفع زنان صورت پذیرفته است. در مواردی هم که تغییر سودمندی تحقق یافته، به بدترین شکل ممکن به زیان زنان اجرایی شده است. برای مثال، سن نکاح زنان از ۹سالگی به سال هجری قمری به ۱۳سالگی به سال شمسی افزایش یافته، اما آمار ازدواج و طلاق دختربچههای ایرانی وحشتناک است. فرشید یزدانی، دبیر شورای برنامهریزی راهبردی سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده: «آمار نگرانکنندهای که وجود دارد مربوط است به ازدواج کودکان در سن پایینتر از سن قانونی. عمدتا دختران کمتر از سن رسمی ازدواج می کنند. از این رو ما حدود ۲۵هزار نفر کودک مطلقه بین ۱۰ تا ۱۴ سال داریم». (به نقل از خبرگزاری ایلنا)
از سوی دیگر، قانون مجازات اسلامی در سال ۱۳۹۲ مورد بازنگری قرار گرفته که در آن اصلاح مهم و قابل نقل به نفع زنان مشاهده نمیشود. با این حال، فصل چهارم کتاب حاضر که به بررسی قانون مجازات اسلامی اختصاص دارد، در بازنشر، کاملا بهروز شده و قانون جدید مجازات اسلامی مبنای مطالعه و مقایسه است. آن چه در چاپهای پیشین ذیل فصل چهارم گنجانده شده بود و مبنای آن قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ بود، همراه با راهحلها و توصیهها به نهادهای قانونگذاری، در انتهای بخش بازنویسی شده آمده است. توضیح این نکته نیز لازم است که کتاب پنجم از قانون مجازات اسلامی (تعزیرات) بازنگری نشده و به قوت خود باقی است.
برخی قوانین که در سالهای اخیر درباره زنان از تصویب گذشته در بخش ضمائم اضافه شده یا لینک و آدرس آن داده شده تا پژوهشگران فرصت مقایسه دقیقتری داشته باشند.
امید است بازنشر این کتاب به کسانی که مطالعات زنان را در مرکز توجه خود دارند، یاری برساند.
کتاب «رفع تبعیض از زنان»، اثر مهرانگیز کار، را به رایگان دانلود کنید و بخوانید!