کودکی کودکان هم حوزه نفوذ ماست

حضور یک روحانی در مهدکودک «یاران کوچک حسین(ع)» در اهواز که انتقال مفاهیم محرم از جمله اهداف آن عنوان شده است

نگاهی به فرایند تغییر مدیریت مهدهای کودک در جمهوری اسلامی

اواخر اردیبهشت ۱۴۰۰ رسانه‌های داخلی از واگذاری قطعی و کامل مهدکودک‌ها به وزارت آموزش‌وپرورش خبر دادند. به این ترتیب دست سازمان بهزیستی کشور از دخالت در این موضوع، چه در حیطه صدور مجوز و چه برای برنامه‌ریزی محتوایی و اجرایی کوتاه شد. حدود ۵۰هزار مهدکودک و پیش‌دبستانی در ایران در ابتدا نقشی ساده و عاری از پیچیدگی‌های آموزشی را بر عهده داشتند و تا حدی متولی نگهداری از کودکان در ساعات کاری مادران و پدران بودند اما با افزایش انتظارات والدین و آمادگی آن‌ها برای پرداخت شهریه بیش‌تر، به مرور زمان به محیطی آموزشی و جذاب تبدیل شدند. این مراکز در غیاب فضای رسمی و ایدئولوژیکی که مدارس و دانشگاه‌های کشور را تحت سیطره خود دارد، قدرت مانور مختصری در آموزش‌های نوین و متناسب با روحیات کودکان هم داشتند.

با توجه به کمبودهای مالی و مشکلات مدیریتی که سال‌ها ست آموزش‌وپرورش را به یک نهاد بسیار ایستا و ناکارآمد تبدیل کرده است، علت چنین تصمیمی چه بود و چرا مهدهای کودک، به عنوان معدود مراکز آموزشی پویا و مورد علاقه خانواده‌ها، را به زیرمجموعه این وزارتخانه بدل کردند؟ اگر به دنبال علت چنین تصمیمی باشیم، لازم است همانند موارد مشابه دیگر، سری به خبرگزاری‌ها و رسانه‌های حکومتی و به اصطلاح ارزشی بزنیم و رد پای چنین تصمیماتی را در خبرهای خاص و هدفمند آن‌ها جستجو کنیم. به عنوان مثال باشگاه خبرنگاران جوان در ۲۹ اردیبهشت سال ۱۳۹۸، یعنی یک سال قبل از تصمیم واگذاری مهدهای کودک به وزارت آموزش‌و‌پرورش، گزارشی با این عنوان «مهدهای غربی/ آموزش رقص و شنای مختلط در مهدهای کودک زیرسایه‌ بی‌نظارتی مسئولان» منتشر کرد. باشگاه خبرنگاران در این گزارش فیلمی منتشر کرد که کودکان خردسال مشغول رقص و بازی هستند و البته به گونه‌ای چهره کودکان و فیلم رقصیدن آن‌ها را محو و نامشخص کرده بود که معمولا جانیانِ خطرناک را در حال سلاخی چنین نشان می‌دهند. باشگاه خبرنگاران جوان در متن این گزارش همچنین آورده بود: «انتشار فیلمی از رقص کودکان در مهدکودکی در خراسان شمالی واکنش کاربران فضای مجازی را به همراه داشت. در فیلم مذکور مربی مهد، کودکان را به رقص دسته‌جمعی دعوت می‌کند و از آن‌ها می‌خواهد خجالت نکشند و در کنار بقیه، حرکات موزون انجام دهند. پس از انتشار این فیلم کاربران حامی جمهوری اسلامی پست‌هایی را در انتقاد به این موضوع به اشتراک گذاشتند و هشتگ #مهدهای_غربی را داغ کردند. به اعتقاد کاربران این تصاویر گواهی بر اجرای سند ۲۰۳۰ است که در حال حاضر در سایه عدم نظارت مسئولان ارگان‌های مختلف در مهدکودک‌ها در حال اجرا ست.»

 خامنه‌ای: مهدکودک‌ها «رها» شده‌اند

مجموعه‌ای از این گزارش‌ها و حرکت هماهنگی که معمولا نیروهای سایبری و ارزشی در فضای مجازی با حمایت نهادهای انقلابی ایجاد می‌کنند و هم‌زمان تجمیع آن‌ها در قالب گزارش‌های محرمانه و تحویل به مقامات نظام، باعث شد تا صحبت از فضای ناسالم و غیراسلامی مهدهای کودک را از زبان مقامات کشور بشنویم. مسئله‌ای که در نهایت با ورود علی خامنه‌ای به موضوع، به عنوان ضرورتی فوری در دستور کار نهادهای دولتی و غیر دولتی قرار گرفت. رهبر جمهوری اسلامی در ۱۱ شهریورماه ۱۳۹۹ در جلسه مجازی با مقام‌های آموزش‌وپرورش و در سی‌و‌چهارمین اجلاس این وزارتخانه هشدار داد که مهدهای کودک در ایران «رها» شده‌اند و بر اساس گزارش‌های رسیده وضعیت آن‌ها به هیچ وجه خوب نیست. وی همچنین تاکید کرد که نباید به مهدهای کودک نگاه مراکز خدماتی داشت، بلکه این مراکز، مراکز مهم آموزشی‌ و پرورشی هستند.

این سخنان خامنه‌ای بلافاصله با تایید نمایندگان مجلس و مقامات دولتی همراه شد و همچون همیشه بر لزوم عملیاتی‌شدن منویات او تاکید شد و با وجود آن‌که ارزش مالی مهدهای کودک و شهریه دریافتی از آن‌ها محل اختلاف چندین‌ساله بهزیستی و آموزش‌وپرورش بود، سازمان بهزیستی کشور هم بعد از این موضع‌گیریِ رهبر، بلافاصله از آمادگی خود برای واگذاری مهدها به آموزش‌وپرورش خبر داد و از ادعای چندین‌ساله خود دست برداشت. اواخر آذر همان سال شورای عالی انقلاب فرهنگی هم جزییات این واگذاری را مصوب کرد و رضوان حکیم‌زاده، معاون آموزش ابتدایی وزارت آموزش‌وپرورش، با اعلام این خبر اظهار کرد که تربیت افراد از بدو تولد تا دانشگاه به عهده آموزش‌وپرورش است. به این ترتیب حکومت با کمک بازوهای رسانه‌ای خود حیطه‌ای کوچک و نسبتا آزاد، که در آن کودکان کم‌سن‌و‌سال به بازی و آموختن مشغول بودند، را هم به دایره نفوذ تعالیم ناسالم و غیراستاندارد خود افزود.

اما نتیجه‌ای که چنین تصمیمی برای کودکان و خانواده‌های آن‌ها به همراه دارد، چه خواهد بود؟ به طور خلاصه می‌توان گفت در حیطه برنامه‌های آموزشی و محتوایی همان بلایی که بر سر مدارس ما آمده، بر سر مهدهای کودک هم خواهد آمد؛ ظهور یک دوگانگی آموزشی و فرهنگی و تربیتی که در یک طرف آن تراوشات فرهنگیِ حاکمیت و سبک زندگی موهوم و نامشخصی که آن را «ایرانی-اسلامی» نام نهاده‌اند قرار دارد و در سوی دیگر آن خانواده‌هایی هستند که اغلب خواهان آموزش‌های مدرن و مهیا‌شدن کودکان‌شان برای ورود به دنیایی متعارف همراه با مهارت‌های زندگی و رقص و شادی و یادگیری زبان‌های پرکاربرد بین‌المللی هستند. اگرچه تحلیلگران بر این باورند که چنین آموزش‌های رسمی در عصر رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی توان تاثیرگذاری محدودی دارند، اما علی‌رغم پذیرش این موضوع باز هم نمی‌توان نتایج منفی این دوگانگی تربیتی و آموزشی را در روح و روان و شخصیت کودکان انکار کرد.

برای تدوین محتوای آموزشی مهدکودک‌ها سازمانی به نام «سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک» ایجاد شد که ریاست آن را علیرضا حاجیان‌زاده، فردی با تحصیلات حوزوی، بر عهده گرفت. او درباره تشکیل این سازمان چنین می‌گوید: «سبقه تشکیل سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک، رهنمود و مطالبه مقام معظم رهبری در سال گذشته در اجلاس رؤسای مدیران آموزش‌وپرورش بود؛ یکی از تاکیدات ایشان، مسئله مهدکودک‌ها بود. پیرو آن بیانات، شورای عالی انقلاب فرهنگی وارد موضوع شد و جلساتی با حضور وزرای آموزش‌و‌پرورش، رفاه و دیگر مسئولان برگزار و پیشنهاداتی تنظیم شد که به مقام معظم رهبری تقدیم شد و ایشان در پی‌نوشت مکتوبی به سه نکته اشاره کرده بودند مبنی بر این‌که سازمان یا مرکزی برای این کار تشکیل شود که زیرمجموعه آموزش‌وپرورش باشد و تاکید بر تسریع کار داشتند که این پی‌نوشت مبنای ورود شورا به این کار شد.»

ناگفته پیدا ست که ورود خامنه‌ای آن هم با این جدیت به موضوع مهدهای کودک و چنین تاکیداتی که او بر سامان‌دهی محتوایی این مراکز داشته، چه عواقبی را برای کودکان رقم خواهد زد.

برای تدوین محتوای آموزشی مهدهای کودک «سازمان ملی تعلیم و تربیت کودک» ایجاد شده است

تاثیر منفی دیگر این تصمیم را می‌توان در سرایت مشکلات مالی و سخت‌افزاری آموزش‌وپرورش به مهدهای کودک مشاهده کرد. آموزش‌وپرورش اثبات کرده است که چشم طمع به شهریه‌های پرداختی والدین دارد و همانند مدرسه‌هایی که با وجود دولتی‌بودن‌شان، باز هم توسط وجوه دریافتی از خانواده‌ها اداره می‌شوند، مهدهای کودک نیز از این به بعد بخشی از درآمد خود را به آموزش‌وپرورش می‌دهند و در مقابل نه تنها کمکی دریافت نخواهند کرد، بلکه با نظارت‌های مزاحم و عجیب‌و‌غریب این وزارتخانه در ارتباط با برنامه‌ها، جنسیت مربیان و بچه‌ها و حتی لباس و پوشش کودکان خردسال مواجه خواهند شد.

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

معاونت رفاه اجتماعی وزارت کار اعلام کرد که تا سال ۹۹، ۲۶ میلیون نفر از جمعیت کشور در فقر مطلق زندگی می‌کردند - اما… https://t.co/cfyh93wtKI
Tavaana (29 minutes ago)
فرماندار اردستان از دستگیری یک نفر به اتهام «تخریب» تندیس آیت‌الله روح‌الله خمینی، بنیانگذار جمهوری اسلامی، در این… https://t.co/8DlJAVR1Qn
Tavaana (2 hours ago)
زندان در ایران در هفته‌ای که گذشت، ۱۴ دراین برنامه به آخرین اخبارمربوط به زندانیان سیاسی ووضعیت آن‌ها پرداخته شده.آ… https://t.co/INCi0H5vwL
Tavaana (11 hours ago)
زندان در ایران در هفته‌ای که گذشت پرونده ویژه: صبا کردافشاری و راحله احمدی، زندانیان سیاسی با حضور آرش صادقی امیر… https://t.co/hn3NyvvmP0
Tavaana (12 hours ago)
همان اکانت که تصویر مسیح علی‌نژاد را گذاشته بود، حالا از تصویر محمود احمدی‌نژاد استفاده کرده است. جالب اینکه ۱۳ هزا… https://t.co/dly3EOQYzx
Tavaana (12 hours ago)
یکی از روش‌هایی که ارتش سایبری به کار می‌گیرد، استفاده از اکانت‌های فیک است. این اکانت‌ها، هر از چندی با تصاویر مخت… https://t.co/IsD3034R10
Tavaana (12 hours ago)
امروز زادروز ندا آقاسلطان بود. بیش‌تر خبرگزاری‌های جهان از ندا به عنوان نماد اعتراضات و گواهی بر سرکوب خشونت‌بار م… https://t.co/AbM8x92mBL
Tavaana (13 hours ago)
مبارزات مدنی- ۱۵ در این برنامه حمید آصفی، کنشگر سیاسی به موضوع گذار غیرخشونت‌آمیز می‌پردازد. - این برنامه ۱۲ دی ۱۴… https://t.co/QXLgpIxkpw
Tavaana (15 hours ago)