در حالی که صدا و سیمای جمهوری اسلامی در گزارشی که شامگاه گذشته از زندان قزلحصار پخش شد، تلاش داشت تصویری عادی و کنترلشده از وضعیت این زندان ارائه دهد و با نمایش کارگاهها و بخش دوچرخهسازی، شرایط را مطلوب جلوه دهد، گزارشهای رسیده و مشاهدات زندانیان، روایت دیگری از وضعیت این زندان ارائه میکنند؛ روایتی از خشونت، بیگاری، محرومیت درمانی و فشار بر زندانیان سیاسی و معترضان.
بر اساس اطلاعات دریافتی، زندانیانی که در کارگاههای زندان مشغول به کار هستند، در عمل با دستمزدی ناچیز و در شرایطی شبیه به بیگاری به کار گرفته میشوند و حقوق ماهانه بسیاری از آنها حدود سه میلیون تومان است.
همزمان، گزارشهایی از خشونت شدید علیه زندانیان در واحد ۳ زندان قزلحصار، موسوم به «سوییت» که محل نگهداری برخی زندانیان محکوم به اعدام و زندانیان منتقلشده از اوین است، منتشر شده است. طبق این گزارشها، شماری از زندانیان به دلیل مقاومت در برابر تراشیدن اجباری موی سر، با لوله مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. در جریان این برخوردها، «محسن پیرایش» و «وحید سرخگل» از جمله زندانیانی بودند که با لوله مورد خشونت قرار گرفتند و محسن پیرایش از ناحیه زانو آسیب دید و به بهداری منتقل شد.
همچنین، بنا بر اطلاعات دریافتی، «سهیل عربی» نیز پس از اعتراض و سر دادن شعار «مرگ بر دیکتاتور» علیه حکومت، به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود؛ بهگونهای که آثار کبودی بر بدن او مشهود بوده و پس از انتقال به بیمارستان، بلافاصله دوباره به زندان بازگردانده شده است.
در گزارشی دیگر، برخی منابع از ضرب و شتم شدید یک زندانی افغانستانی با ضربات لوله خبر دادهاند. این واقعه پس از درگیری دو زندانی افغانستانی و کنده شدن بخشی از گوش یک زندانی رخ داد. به گفته این منبع، فرد مهاجم پیشتر نیز رفتارهای خشونتآمیز داشته و بارها به دیگر زندانیان آسیب رسانده است، اما او باید به بیمارستان اعصاب و روان منتقل میشد، نه اینکه با لوله مورد ضرب و شتم قرار گیرد.
ادعاهای مطرحشده در گزارش صدا و سیما درباره امکانات درمانی زندان نیز از سوی زندانیان رد شده است. «دکتر معصومعلی احمدی»، رئیس بهداری زندان قزلحصار، در این گزارش مدعی شده بود که در تمام اندرزگاهها به صورت ۲۴ ساعته پزشک عمومی و روانشناس حضور دارند؛ اما طبق گزارش دریافتی، در واحد ۴ پزشک عمومی و روانشناس تنها در ساعات اداری در دسترس هستند.
بر اساس گزارشهای رسیده، دکتر معصومعلی احمدی با استفاده از رانت و پارتیبازی، پسر خود را نیز در بهداری زندان مشغول به کار کرده است. منابع مطلع همچنین او را فردی حکومتی و متعصب به رهبر جمهوری اسلامی توصیف میکنند.
در همین رابطه، زندانی افغانستانیای به نام «نظر محمد» در بند ۱۹ واحد ۴ که با اتهام «تبلیغ علیه نظام» زندانی است و از بیماریهای مختلف رنج میبرد، پس از تجویز اعزام به بیمارستان از سوی پزشک زندان، به دلیل ناتوانی در پرداخت هزینههای درمان و به بهانه نبود تخت خالی، بدون دریافت خدمات درمانی به زندان بازگردانده شد. همچنین درخواست پرداخت هزینه درمان او که قرار بود پس از تأیید رئیس بهداری به مددکاری ارجاع شود، با عنوان «عدم فوریت» متوقف شده است.
بر اساس گزارشها و مستندات پیشین، چندین زندانی، بهویژه زندانیان عادی، به دلیل نبود امکانات درمانی کافی، تأخیر در انتقال به بیمارستان، کمبود آمبولانس و فرسودگی خودروهای امدادی، جان خود را از دست دادهاند. برخی گزارشها همچنین از عوارض ناشی از مصرف متادون و عدم رسیدگی مناسب پزشکی حکایت دارد.
منابع مطلع میگویند مواد مخدر موسوم به «دونهای» بهراحتی در زندان قزلحصار در دسترس زندانیان قرار میگیرد و مصرف آن در برخی بندها به شکل گسترده رواج دارد.
همچنین گزارش شده که به دلیل تراکم شدید جمعیت و کمبود فضا، پدیدههایی چون «حسینیهخواب»، «کفخواب» و «راهروخواب» در زندان قزلحصار به امری عادی تبدیل شده و بسیاری از زندانیان در شرایطی غیرانسانی شب را در راهروها و فضاهای عمومی سپری میکنند.
در سالن سیاسی واحد ۴ نیز سلولهای انفرادی کوچکی وجود دارد که زندانیان از آنها با عنوان «گور دخمه» یاد میکنند؛ سلولهایی حدود دو متر در یک و نیم متر که شرایط نگهداری در آنها بسیار سخت توصیف شده است. همچنین بنا بر گزارشهای دریافتی، نیروهای سرکوبگر نقابدار تاکنون دو بار برای اجرای احکام اعدام به این سالن یورش بردهاند.
منابع مطلع میگویند حضور گسترده تیمهای رسانهای صدا و سیما همراه با خودروهای متعدد و تجهیزات تصویربرداری در زندان قزلحصار، تلاشی برای «سفیدشویی» وضعیت این زندان و سرپوش گذاشتن بر خشونتها، اعدامها و شرایط غیرانسانی نگهداری زندانیان، بهویژه بازداشتشدگان اعتراضات دیماه و زندانیان دوران جنگ بوده است.
به گفته این منابع، تیم رسانهای صدا و سیما از واحد ۴ که شمار زیادی از زندانیان سیاسی در آن نگهداری میشوند و بخشی از واحد ۳ (که بازداشتشدگان اعتراضات دی ماه و جنگ نگهداری میشوند) تصویربرداری نکرده است.