لغتنامه کدخدا، ۸: علمالهدا و ممنوع و محیط زیست و روزنامه قانون و کریمیقدوسی
علمالهدا چیست؟ علمالهدا جانداری است که در خراسان میروید و اعلام استقلال میکند. این موجود با هر چیزی که ریتم، وزن، شکل، فایده، زندگی، معنی و منطق داشته باشد، به دلایلی که بر کسی معلوم نیست مخالف و با بقیه چیزها موافق است. وی دارای تعدادی فرزند (تعدادشان نامعلوم) است و دو باب داماد دارد. […]
لغتنامه کدخدا، ۷: دستگیرکردن و پابند و امیرانتظام و چشمبند و واقعیت
دستگیرکردن چیست؟ در گذشته وقتی کسی مشکلی داشت، این را به کار میبردند. مثلا سعدی، از عوامل منحرف استکبار، گفته: «سهل ست دستگیری درماندگان و من / هر روز ناتوانترم ای دوست دست گیر.» یعنی «بابا اوضاعم خرابه یه کمکی بکن.» یا میگفتند: «دستگیری فقرا راهی است به سوی بهشت» یعنی: «هر کس دست فقیر […]
لغتنامه کدخدا، ۶: اندر حکایت حکومت و عدالت و درد و قاضی مرتضوی
حکومت چیست؟ حکومت روشی است که در آن گروهی که همه چیز دارند، چیزهای کسانی که هیچ چیز ندارند را میگیرند تا بتوانند قدرت بگیرند و بقیه چیزهایی را که تا حالا موفق به گرفتنش نشدهاند بگیرند. حکومت انواع مختلف دارد: دموکراسی: که در آن بخشی از مال مردم را میگیرند تا کارهایی مثل ساختن […]
هما ناطق؛ ایزدبانوی تاریخنگاری مدرن در ایران
«پرونده بنده چه بسا نابخشودنیتر از دیگران باشد. چرا که در انقلاب، هم مدرس بودم و هم محقق! بدا که شور چنان ورم داشت که اندوختهها و دانستهها را به زبالهدانی ریختم و در همرنگی با جهل جماعت به خیابانها سرازیر شدم. ادیبانهتر بگویم: گُه زدم؛ و به قول صادق هدایت اکنون آن گه را […]
صانع ژاله؛ قربانی گلوله و دروغ!
«صانع جان تو هرگز اهل این چیزهایی که گفتهاند نبودی، تو انسان عزیز و دوستداشتنی بودی که آدمها در سراسر دنیا برای تو اشک ریختند، تو هرگز کسی نبودی که این نامردها در مورد تو گفتهاند و الحمدلله خود تهمتزنندگان رسوای عالم شدهاند». این چند خط دلگویه یک پدر بود بر فراز آرامگاه فرزند رشید […]
در سایهسار سایه
نشود فاش کسی آنچه میان من و توست / تا اشارات نظر نامهرسان من توست / گوش کن با لب خاموش سخن میگویم/ پاسخم گو به نگاهی که زبان من و توست / روزگاری شد و کس مرد ره عشق ندید/ حالیا چشم جهانی نگران من و توست این غزل سالها ست که شور به […]
علم و سیاست، رامین پرهام
علم و سیاست عنوان جستاری است فشرده از ایو برشه[1]، از آکادمی علوم فرانسه، که به درخواست مجله کومانتِر، سهماهنامه پرنفوذ فضای فکری و روشنفکری فرانسهزبان، برای ویژهنامه چهلمین سال انتشار آن، در بهار 2018 میلادی نوشته شده است. تحریریه این نشریه اهمیت موضوع مورد بحث، یعنی رابطه علم با سیاست را «برای آینده فرانسه […]
لغتنامه کدخدا، ۵: دهه فجر و رهبر و کون و امت و فکرکردن
دهه فجر چیست؟ دهه فجر نوعی ایامالله است. ایامالله روزهایی است که در آن روزها اختیار کره زمین از دست خداوند خارج میشود و یک گندی به بار میآید. مثل 22 بهمن، 12 بهمن، 13 آبان و خیلی روزهای دیگر. به روزهای 12 تا 22 بهمن دهه فجر گفته میشود که در طی آن روزها […]
دروغ و ایدئولوژی در غوغاسالاری، رامین پرهام
مسکو، ۲۷ اکتبر ۱۹۹۰: در روزگاری که میرفت تا فروپاشی کمونیسم و پایان بلندترین و سردترین زمستان تاریخ معاصر روسیه را رقم زند، روزنامه «Komsomolskaya Pravda» به شکلی غیرمنتظره صفحه نخست خود را با عنوان «Miss KGB» به سیمای زیبای زنی جوان اختصاص میدهد؛ نام او: «کاتیآ مایارووآ»، بیستواندی ساله، لقبش: «ملکه زیبایی کی.جی.بی»! ماموریتش: […]
سیاوش کسرایی؛ مردی که «شاعر روزگار»ش بود
سیاوش کسرایی در اسفند ۱۳۰۵ در اصفهان به دنیا آمد. اما چندی نگذشت که به همراه خانواده به تهران آمد و عملا در تهران رشد و نمو یافت. دوران تحصیل ابتدایی و دبیرستان را در تهران گذراند و در میانه دهه ۲۰ بود که وارد دانشکده حقوق دانشگاه تهران شد اما نتوانست از پایان نامه […]