مخاطبان توانا درباره خشونت علیه زنان چه می‌گویند؟

در مهرماه ۱۴۰۰ در صفحه اینستاگرام و فیس‌بوک آموزشکده توانا پرسشی با مخاطبان در میان گذاشته شد و آن این‌که: «ریشه اصلی خشونت خانگی علیه زنان ایرانی را در چه می‌دانید؟» در توضیح پست نیز آمده بود که متخصصان عوامل زیادی را جزء ریشه‌های خشونت علیه زنان ارزیابی می‌کنند؛ قوانین ناعادلانه جمهوری اسلامی، فرهنگ مردسالارانه، ظلم‌پذیری زنان و نیز نبود استقلال اقتصادی بین زنان. با این حال از مخاطبان خواسته شده بود که آنان به عنوان کسانی که تجربه زیست روزمره در ایران را دارند کدام از این عوامل را جزء ریشه‌های اصلی خشونت علیه زنان می‌دانند؟

صفحات اینستاگرام و فیس‌بوک آموزشکده توانا هر کدام بیش از ۷۰۰هزار دنبال‌کننده دارند که اعداد قابل توجهی است. از آن‌جا که آموزشکده توانا با توجه به رویه و روند مدنی خود توانسته است اعتماد بسیاری از مخاطبان را جلب کند و از آن‌جا که با توجه به این‌که بیش‌تر مخاطبان - به‌ویژه در اینستاگرام - از درون ایران عضو این صفحه هستند، پاسخ آنان می‌توانست تا حدود قابل توجهی بیانگر نوع دغدغه ایرانیان در این حوزه باشد. در ادامه تلاش می‌شود برخی از این نظرات بدون ذکر نام نظردهنده ذکر شود. 

بخش بزرگی از نظردهنده‌ها «مذهب»، «شرع اسلام»، «اسلام»، «قوانین اسلامی»، «عدم حمایت قانونی از زنان»، «عدم حمایت حکومت از زنان»، «قوانین ضدزن جمهوری اسلامی» و عباراتی از این دست را ریشه اصلی خشونت علیه زنان ایرانی دانستند که در واقع همه بیان‌های مختلفی از همان عبارتی است که در پیش‌درآمد این یادداشت نیز بیان شد و آن، همان «قوانین ناعادلانه جمهوری اسلامی» است. اشارات مختلف نظردهنده‌ها به اسلام نیز در واقع تجلی قوانین شرعی و ضدزن اسلامی در قوانین جمهوری اسلامی است که موجب می‌شود خشونت علیه زنان ابعاد قانونی پیدا کند.

در راستای همین بحث و به عنوان نمونه یکی از نظردهنده‌ها به نام «نسترن» نوشت: «​​قوانینی که از زنان خشونت‌دیده حمایت کافی نمیکنه و به مردها اجازه میده چون قانون محکمی نیست به راحتی هر کاری میخوان بکنن». یکی دیگر از کامنت‌گذاران به نام «اصفهانیان» این مسئله را بیش از آنکه به خود قوانین اسلام نسبت دهد آن را برآمده از تمایلات روحانیت حاکم دانست که به گفته او به اسلام نسبت داده شده است. او نوشت: «در قوانینی که آخوندا به نفع مردا به اسلام نسبت دادن انگاری که زن کنیز زر خریدشونه.» 

خشونت علیه زنان در ایران ابعاد برجسته حکومتی دارد

بخش بزرگی از نظردهنده‌ها نیز نبود استقلال اقتصادی زنان را به میان کشیدند و آن را جزء ریشه‌های اصلی خشونت علیه زنان برشمردند. آنان این نظر خود را نیز به بیان‌های مختلفی ابراز کردند؛ «بی‌پولی»، «فقر»، «نداشتن استقلال مالی زنان و مجبور بودن به تحمل به خاطر نداشتن در آمد»، «نبود استقلال اقتصادی»، «فشار ناشی از مشکلات اقتصادی» و… بیان‌های متفاوتی از مسئله نبود استقلال اقتصادی زنان به عنوان ریشه خشونت علیه آنان بود. مسئله‌ای که البته برخی از کاربران از آن به عنوان «یکی» از ریشه‌های خشونت یاد کردند و برخی نیز آن را عامل اصلی برشمردند.

به عنوان نمونه یکی از نظردهنده‌ها که فردی به نام «امیر» بود درباره ریشه اقتصادی خشونت علیه زنان نوشت: «فشار حاصل از مشکلات اقتصادی که توامان با فشار روانی نگهداری فرزندان و نیز جو سنگین حضور مردان بیکار در منزل همراه است. واقعیت این است که هر کسی توان تحمل این حجم از مشکلات همزمان را ندارد. عواقب منفی بیکاری ناشی از کرونا و موج تشدید تورم و عدم درآمد به این مهم دامن می‌زنند». البته این دست نظرات صرفا از بحث نبود استقلال اقتصادی زنان فراتر می‌روند و نابسامانی اقتصادی کشور را جزئی از ریشه‌های خشونت علیه زنان می‌پندارند. 

بخش قابل‌توجهی از نظرات نیز به مسائلی چون جهل زنان نسبت به حقوق خود، آموزش بد مردان در دوره کودکی و نوجوانی، نبود انجمن‌های آموزشی برای زنان و بی‌سوادی گسترده بین زنان می‌پرداخت که به صورت کلی می‌توان آن را ذیل بحث از مقوله فقدان آموزش مدرن گنجاند. فقدان آموزش مدرن به زنان و مردان و لزوم یادگیری و آشنایی زنان و مردان نسبت به حقوق خود و وظایفی که بایستی در قبال یکدیگر ادا کنند و این دست نظرات نیز به بیان‌های مختلفی ابراز شد که در پایین تلاش می‌شود یکی دو نمونه از آن‌ها آورده شود.

به عنوان نمونه یکی از کاربران در کامنت خود درباره ریشه خشونت علیه زنان ایرانی نوشت: «نبود انجمن موفق حمایت از حقوق زنان و رسیدگی به مطالبات آن‌ها، عدم آگاهی از حقوق خود و فرهنگ ریشه‌ای نهادینه‌شده، که زن خوب صبور است و اوست که زندگی را نگه می‌دارد». یکی دیگر از نظردهنده‌ها نیز نوشت: «تریبت غلط مادرانی که خود زن هستند و به آنها ظلم می‌شود ولی پسرانشون رو مرد سالار تربیت می‌کنند و به دختران خود سکوت کردن را یاد می‌دهند تا چنین تربیتی در جامعه وجود داشته خشونت خانوادگی نیز وجود دارد.» 

 

در اَپ توانا ببینید!

 

Twitter

- موانع شهری برای افراد دارای معلولیت طرحی از شاهرخ حیدری به مناسبت روز جهانی معلولان ⬇️ https://t.co/3DdenSHR1w… https://t.co/iCSMaeaY7j
Tavaana (30 minutes ago)
امروز سالگرد قتل مختاری است. فرزندش جسد او را در هجده آذر در پزشکی قانونی تشخیص داد. پیکر بی‌جان این شاعر با دو کوپ… https://t.co/gaPILPUOt1
Tavaana (54 minutes ago)
علی شکوری‌راد که دبیرکل حزب «اصلاح‌طلب» اتحاد ملت اعتراف کرد، ملت بابت ناکامی «اصلاحات» به امثال او طعنه و کنایه م… https://t.co/U6BGitDm6P
Tavaana (57 minutes ago)
از پدیده‌های قابل تامل و جالب این است که حتی روحانیون هم تاب حضور و زندگی در ایرانی که حکومت روحانیت ساخته است را ن… https://t.co/CNKjMhzHak
Tavaana (2 hours ago)
قتل‌های زنجیره‌ای و داستان نویسنده‌ای که ۲۳ سال پیش در چنین روزی ناتمام ماند. #محمد_مختاری در ۱۲ آذرماه ۱۳۷۷ در ما… https://t.co/UXhRIUKzic
Tavaana (3 hours ago)
امروز زادروز #غلامحسین_صدیقی است. مردی که پیشنهاد نخست‌وزیری را از شاه و بازرگان نپذیرفت. او در بحبوحه انقلاب دربار… https://t.co/JbqlAAb8J7
Tavaana (4 hours ago)
#اسدالله_لاجوردی در یک ویدئو: کسی که در تظاهرات شرکت کرده، بلافاصله اعدامش خواهیم کرد و کوچکترین درنگی نخواهیم کرد.… https://t.co/uTG8bnOAFA
Tavaana (12 hours ago)
'women’s studies researcher' Fereshteh Ruhafza spoke to Kayhan Newspaper about FIFA’s request to allow women into s… https://t.co/wmmrY0fstZ
Tavaana (14 hours ago)