زیستن زیر سایه وحشتناک ظلم
مصطفا آلاحمدبخش اول پیشگفتار در این مقال، مسالهی نگارنده صرفا ارائهی تحلیلی نظری نیست، بلکه میخواهیم بدانیم چگونه جامعه میتواند زیر فشار استبداد و خفقان مقاومت کند؟ پرسش این است: “مردمی که زیر ظلم و خفقان زندگی میکنند، چگونه باید مقاومت کرده تا خم نشوند و از “خود” محافظت کنند؟ اما همین ابتدا پرسش […]
دیگرینامه
«دیگرینامه» پادکستی بود که سال ۱۴۰۳ از یوتیوب و ساندکلاود آموزشکده توانا و صفحات آن در شبکههای اجتماعی منتشر شد و اکنون نسخه نوشتاری آن در اختیار شما علاقهمندان قرار میگیرد. این مجموعه راجع به «دیگری» است؛ تمامی آنهایی که طبق روایتهای رسمی از ما نیستند و دقیقا به همین طریق، در شکلدادن به هویت […]
کارن آرمسترانگ؛ چگونه انسان طی ۴هزار سال خدا را آفرید؟
برخی کتابها درباره دین میکوشند ثابت کنند کدام باور درست است و کدام نادرست. برخی دیگر تلاش میکنند از یک سنت دینی دفاع کنند یا آن را نقد کنند. اما کتاب «تاریخ خدا» (A History of God) اثر کارن آرمسترانگ (Karen Armstrong) مسیر متفاوتی در پیش میگیرد: این کتاب بیش از آنکه بپرسد «خدا وجود […]
کعبه پیش از محمد؛ نمادی از «جهالت» یا تلاشی برای «وحدت»؟
آیا کعبه پیش از اسلام نشانی از حماقت و جهالت مردم بود؟ یا میتوان نگاهی متفاوت به آن داشت؟ کعبه پیش از ظهور محمد نیز مورد احترام بود و مقامی مذهبی و قدسی داشت. برای فهم جایگاه کعبه، شاید لازم باشد تاریخ آن را نه فقط پس از ظهور اسلام، بلکه پیش از آن نیز […]
مبارک بالا ؛ از برگشت از اسلام تا تهمت دیوانگی و اتهامات سیاسی
در سال ۲۰۱۴، مبارک بالا (Mubarak Bala)، شهروند نیجریهای، آشکارا اعلام کرد که به هیچ دینی اعتقاد ندارد. او تا پیش از این مسلمان بود و برای خانواده مسلمان او این برگشت از دین یک امر ناپذیرفتنی بود. خانوادهاش او را به اجبار به یک مرکز روانپزشکی منتقل کردند، شاید به این دلیل که فکر […]
ویلیام جیمز و «گونههای تجربه دینی»؛ نگاهی به ایمان از دریچه روان و ضمیر انسان
«گونههای تجربه دینی» (تنوع تجربههای دینی) (The Varieties of Religious Experience) کتابی بسیار شاخصی در مطالعه دین از منظر غیردینی است. این کتاب، اثر ویلیام جیمز (William James)، فیلسوف و روانشناس آمریکایی، یکی از آثار کلاسیک در روانشناسی دین و فلسفه دین است که در ایران نیز با عنوان «تنوع تجربه دینی» با ترجمه حسین […]
پنجرهای به جهان گفتوشنود؛ کتابهایی برای اندیشیدن
در جهانی که تعصب، سانسور و نفرت، گفتوگو را دشوارتر از همیشه کرده است، کتابها هنوز از معدود فضاهایی هستند که انسان میتواند در آن با دیگری روبهرو شود؛ بیآنکه ناچار به حذف او باشد. خواندن فقط کسب اطلاعات نیست؛ تمرینی است برای دیدن جهان از زاویهای دیگر، تردیدکردن، پرسیدن و درک تجربههایی که شاید […]
پنجرهای به جهان گفتوشنود؛ فیلمهایی برای اندیشیدن
دنیای سینما و تلویزیون فقط سرگرمی نیست؛ روشی است برای دیدن جهان با چشمان دیگران. فیلمها و سریالها میتوانند ما را به دل تجربههایی ببرند که هرگز نزیستهایم: ترس و امید؛ تبعیض و عشق؛ خشونت و مقاومت؛ ایمان و تردید؛ و تنهایی و همبستگی. گاه یک فیلم، بیش از دهها مقاله و سخنرانی انسان را […]
فریبرز صهبا؛ معمار ایرانی و مداراگری مذهبی
فریبرز صهبا معمار ایرانی متولد شهر مشهد، طراح یکی از شناختهشدهترین بناهای معاصر در هند است: نیایشگاه لوتوس در دهلی نو؛ بنایی که سالانه میلیونها نفر با باورها و پیشینههای گوناگون از آن بازدید میکنند. ساخت این بنا در سال ۱۳۶۵ (۱۹۸۶) به اتمام رسید. به جز طراحی مدرن آن، که از شکل نوعی گل […]
برج شهیاد: همبستگی ملی به زبان معماری
کمتر بنایی در ایران وجود دارد که به اندازه «برج شهیاد» (برج آزادی کنونی) در حافظه جمعی مردم حضور داشته باشد. تصویر نمادین این بنای منحصر به فرد بر کارتپستالها، کتابهای درسی، عکسهای خانوادگی، فیلمها، رویدادهای اجتماعی و خاطرات نسلهای مختلف دیده میشود. برای بسیاری، این برج فراتر از یک سازه بتنی و سنگی است؛ […]